Diyarbakır’ın merkez Bağlar ilçesi, sanayileşme ve köyden kentte göçün başladığı 1980’li yıllarda oluşan bir yerleşim yeridir. Ancak ilçe Diyarbakır’daki diğer yerleşim yerlerinin aksine sağlıklı bir yapılaşma süreci ile oluşmamıştır ve ilçede yapı stoku çarpık şekilde inşa edilmiştir. Bu duruma neden olarak Bağlar ilçesine yapılan göç dalgasının hızlı yaşanması gösteriliyor. Bu neden ilçede ortaya çıkan çarpık yapılaşmanın haklı bir gerekçesi olamaz. Çünkü belediyeler, yerleşim yerlerinin sağlıklı ve olması gereken ölçütlere göre inşa edilmesini planlayan kurumlardır.

Bağlar ilçesinde 1980’li yıllardan 2010’lı yıllara kadar şehir planlaması baz alınarak, bir yapılaşma ortaya çıkarılmadığı bütün Diyarbakırlılar tarafından bilinen bir gerçektir. Bu zaman aralığında Bağlar ilçesinde göreve gelen her yönetim planlama yerine konut sorununu 2 göz odalı yapılara göz yumarak aştığı da bilinen bir hakikattir.

Bilindiği gibi Anadolu coğrafyası artık büyük depremlerin oluştuğu yerdir. 2023 yılında meydana gelen depremler bunun kanıtıdır ve bilim insanlarının söylemi de bu yöndedir. Günümüzde ise deprem gerçeği Diyarbakır’da geçmişin yanlış kararları ile birleşiyor ve çözülmesi gereken acil bir sorunun ortaya çıkmasına neden oluyor. Bağlar ilçesi ise oluşan sorunun merkez üssüdür. 6 Şubat depremleri ise Bağlar ilçesinde onlarca yapıyı olumsuz etkiledi ve yapıların yıkımı 3 yıl geçmesine rağmen halen bitmedi.

6 Şubat büyüklüğünde meydana gelecek yeni depremlerin ise Bağlar ilçesinde büyük bir yıkımı ve felaketi tetikleyeceği biliniyor. Bunun oluşmaması için Bağlar ilçesinin artık dönüştürülmesi gerekiyor. Kaçınılmaz halen dönüşüm çalışmaları ise maalesef birkaç kurumun altından çıkamayacağı kadar büyük…

Bu neden ile işi sadece Bağlar ilçe belediyesi üstlenemez. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Bağlar ilçe Belediyesi, özel sektör, TOKİ ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının da elini taşın altına koyması gerekiyor. bütün paydaşların bir araya gelerek ortak hareket etmesi ise kaçınılmaz bir gereklilik. Her kafadan bir ses, her kurum kendi başına hareket etmesi bu yükü kaldırmaz, tam tersine yükü zamana dağıtarak, dönüşüm çalışmalarının işlevsiz hale gelmesine yol açar.

Peki Ne Yapmalı?

Öncelikle yerel yönetimler ile Bakanlık bir platform kurmalı ve Bağlar ilçesinde gerçekleştirilecek dönüşüm çalışmaları tek elden yürütülmelidir. Yönetim, finansman ve çalışma tek elden yönetilince işlerde kısa süre içerisinde tamamlanacaktır. Karar, uygulama ve irade bir elden yürütülünce Bağlar yeni bir çehreye kavuşacaktır.

Özel sektörün deneyimi ile birleşilmelidir ve yapı firmaları dönüşüme teşvik edilmelidir. Özel sektörün Bağlar ilçesinde yürüteceği çalışma dönüşüm süresini kısaltacaktır ve şehircilik çalışması daha nitelikli ve işlevsel hale gelecektir. Ayrıca kamu üzerindeki yükte bir nebzede olsa hafifleyecek ve kamunun sosyal yatırımları da Bağlar ilçesinde hız kazanacaktır.

Bugün Bağlar sokaklarında dolaştığımızda vatandaşların ağzından çıkan cümle “keşke maddi gücümüz olsa biz kendimiz yapsak” oluyor. bağlar ilçe halkıda dönüşüme istekli olduğunu artık her platformda dile getiriyor ve yetkililerin harekete geçmesini sabırsızlıkla bekliyor.

Unutulmamalıdır ki Bağlar ilçesinde dönüşümün yapılmaması halinde ortaya çıkacak felaket ise her kesin boynuna ağır bir yük yükleyecektir!