Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında "2026 Küresel İklim Durumu" başlıklı güncelleme raporunu yayımladı.
Raporda, küresel sıcaklıklardaki olağanüstü artışın, buzulların erimesinin ve deniz seviyelerindeki yükselişin 2026 yılında da devam ettiği belirtildi. Son 12 yılın kayıtlara geçen en sıcak yıllar olduğuna dikkat çekilen raporda, 2026'nın da en sıcak dört yıl arasında yer almasının beklendiği bildirildi.
Küresel sıcaklık artışı 1,47 dereceye ulaştı
Rapora göre, 2026'nın ocak-eylül döneminde küresel ortalama yüzey sıcaklığı, sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,47 derece üzerine çıktı. Ağustos ayından itibaren etkisini artıran El Nino hava olayının, yıl sonuna kadar sıcaklıkları daha da yükseltebileceği öngörülüyor.
WMO, sera gazlarının atmosferde biriktirdiği ısının Dünya'nın enerji dengesini bozduğunu ve bu dengesizliğin ölçümlerin başladığı tarihten bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi.
Okyanuslar ısınmaya devam ediyor
Dünya'da biriken fazla ısının yaklaşık yüzde 90'ının okyanuslar tarafından emildiği belirtilen raporda, 2026'nın okyanus sıcaklıklarının üst üste 10'uncu kez rekor kırdığı bir yıl olabileceği ifade edildi.
Deniz seviyesinin ölçümlerdeki en yüksek düzeye ulaştığı, buzullardaki uzun vadeli erimenin ise devam ettiği kaydedildi. Raporda, 2025 yılında yaşanan yıllık buz kütlesi kaybının, her saniye beş olimpik yüzme havuzunu dolduracak miktara eş değer olduğu vurgulandı.
Avrupa'da sıcak hava dalgaları 30 binden fazla can aldı
Aşırı hava olaylarının gıda güvenliğini olumsuz etkilediği, yoksulluğu derinleştirdiği ve birçok bölgede insanların yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kaldığı belirtildi.
Raporda, Avrupa'da yaşanan sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınlarının ön tahminlere göre 30 binden fazla kişinin ölümüne neden olduğu bildirildi. En az sekiz Avrupa ülkesinde ulusal sıcaklık rekorlarının kırıldığı, tarım, enerji ve ulaşım sektörlerinin ciddi zarar gördüğü ifade edildi.
Öte yandan, aşırı iklim olaylarına karşı erken uyarı sistemlerine sahip ülkelerin sayısının 2015'te 56 iken 2025'te 136'ya yükselmesi olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi.
Guterres'ten fosil yakıt uyarısı
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek ağırlaştığını belirterek, güçlü El Nino etkisinin insan kaynaklı küresel ısınmayla birleştiğine dikkat çekti.
Guterres, iklim rekorlarının art arda kırıldığını ve insani maliyetlerin giderek yükseldiğini belirterek, emisyonların daha hızlı azaltılması, fosil yakıtlardan adil geçişin hızlandırılması ve savunmasız ülkelerin finansmanla desteklenmesi çağrısında bulundu.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise El Nino'nun, halihazırda ısınmış olan okyanuslarda biriken enerjinin açığa çıkmasına neden olduğunu belirtti.
Sıcak hava dalgaları, tropikal kasırgalar ve şiddetli yağışların geçmişteki tahminlerden çok daha hızlı yoğunlaştığını vurgulayan Saulo, 2026 yılında yüz milyonlarca insanın aşırı sıcaklara maruz kaldığını kaydetti.
Nepal'de meydana gelen buz ve kaya çöküşleri ile ani sellerin, ısınan yüksek dağlık bölgelerde yaşayan toplulukların karşı karşıya olduğu riskleri ortaya koyduğunu belirten Saulo, iklim değişikliğinin etkilerine karşı daha güçlü önlemler alınması gerektiğine dikkat çekti.
