İnşasına 1910 yılında başlanan tarihi yapı, Osmanlı döneminde Darülmuallimat Kız Öğretmen Okulu olarak inşa edildi. İlk olarak Mekteb-i Nisa adıyla kapılarını açan okul, 1928 yılında ilkokula dönüştürüldü ve daha sonra Ziya Gökalp'in adı verildi.
Diyarbakır'ın karakteristik bazalt taşlarıyla inşa edilen bina, aradan geçen yıllara rağmen tarihi dokusunu büyük ölçüde korudu. 1962 yılında kapsamlı onarımdan geçirilen okulda çatısı ve ikinci kat döşemeleri yenilendi. İlerleyen yıllarda bahçe ve derslik alanlarında da düzenlemeler yapıldı.
Birçok tanınmış isim bu okulda yetişti
Ziya Gökalp İlkokulu, yıllar içerisinde siyasetçi, akademisyen, şair, yazar, gazeteci ve farklı meslek gruplarından çok sayıda ismin eğitim gördüğü bir kurum olarak öne çıktı.
Okulun geçmişine ait fotoğraf ve belgelerin muhafaza edildiği arşiv ise kentin eğitim tarihine ışık tutuyor. Yıllar önce mezun olan öğrenciler, zaman zaman okulu ziyaret ederek eski sınıflarını geziyor, fotoğraflarına bakıyor ve öğrencilik anılarını yeniden yaşıyor.
750 öğrenci aynı çatı altında eğitim görüyor
Ziya Gökalp İlkokulu ve Ortaokulu Müdürü Mustafa Bozkuş, okulun 111 yıldır eğitim faaliyetlerini sürdürdüğünü belirterek tarihi yapının Diyarbakır'ın kültürel kimliğinin önemli parçalarından biri olduğunu söyledi.
Okulda bugün ilkokul ve ortaokul düzeyinde yaklaşık 750 öğrencinin eğitim gördüğünü aktaran Bozkuş, kurumun akademik, sanatsal ve sportif alanlarda da çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.
Bozkuş, eski mezunların okulu ziyaret ettiğini ve arşivdeki fotoğraflarını gördüklerinde duygusal anlar yaşadıklarını belirtti.
"Burası sadece bir bina değil, kentin hafızasıdır"
Okulda hem öğrencilik hem de öğretmenlik yapan eğitimci ve yazar İbrahim Evirgen, Ziya Gökalp İlkokulunun kendisi için özel bir yere sahip olduğunu söyledi.
Yaklaşık 50 yıl önce bu okulda öğrenci olduğunu, 2000 yılında ise İngilizce öğretmeni olarak görev yaptığını anlatan Evirgen, tarihi okulun çok sayıda değerli isim yetiştirdiğini dile getirdi.
Evirgen, "Burası sadece bir bina değil, kentin hafızasıdır." sözleriyle okulun Diyarbakır için taşıdığı anlamı vurguladı.
Mezunlar yıllar sonra aynı sıraların izinde
1972 yılında okuldan mezun olan Diyarbakır Kültür, Turizm ve Musiki Derneği Başkanı Kenan Aksu da yıllar sonra yeniden okul sıralarını ve sınıflarını ziyaret etmenin kendisini duygulandırdığını belirtti.
Okulun geçmişte bölgenin önemli eğitim kurumlarından biri olduğunu ifade eden Aksu, mezunların farklı alanlarda önemli görevler üstlendiğini söyledi.
Bir asrı aşan geçmişine rağmen eğitim faaliyetlerini sürdüren Ziya Gökalp İlkokulu, tarihi binası, arşivi ve mezunlarının anılarıyla Diyarbakır'ın eğitim hafızasında yerini koruyor.




