Teknolojik gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte ilaç sektörü, yalnızca hastalıkların tedavisine yönelik ürünler geliştirmekle kalmıyor. Yaşam kalitesini yükseltmeye yönelik yeni tedavi ve ürünlerin ortaya çıkarılması için de AR-GE çalışmalarına daha fazla kaynak ayrılıyor.
Özellikle yeni ilaç geliştiren ve patent korumasındaki referans ürünleri piyasaya sunan firmalar, AR-GE faaliyetlerinin önemli bölümünü üstleniyor. Sektördeki AR-GE yatırımlarının artması, kısa vadede yeni ilaçların geliştirilmesine ve ürün çeşitliliğinin genişlemesine katkı sağlarken, uzun vadede referans ve eş değer ilaçlar arasındaki rekabetin güçlenmesine de zemin hazırlıyor.
Türkiye ilaç pazarında küresel şirketlerin ağırlığı
Sektöre ilişkin verilere göre, dünya genelinde ilaç satışlarında ilk 50 sırada bulunan şirketlerin geçen yıl ABD ilaç pazarındaki payı yüzde 88 olurken, Türkiye’deki pazar payları yüzde 49 seviyesinde gerçekleşti.
Bu tablo, küresel ölçekte faaliyet gösteren ilaç şirketlerinin Türkiye pazarında önemli bir konuma sahip olduğunu ortaya koyarken, yerli ve diğer uluslararası firmaların da pazardaki etkinliğini sürdürdüğünü gösteriyor.
Küresel ilaç AR-GE harcamaları da yükseldi
İlaç sektöründe AR-GE yatırımlarındaki artış yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmadı. Küresel ilaç sektörünün AR-GE harcamaları 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 3 artarak 201,3 milyar dolara ulaştı.
Küresel ölçekte AR-GE harcamalarında 130,1 milyar dolarla ABD ilk sırada yer aldı.
Hedef yerli ve yenilikçi ilaç üretimini artırmak
Türkiye’de ilaç sektörü; yüksek katma değerli üretim yapısı, nitelikli iş gücü ve AR-GE odaklı faaliyetleriyle stratejik sektörler arasında öne çıkıyor.
Kalkınma Planı kapsamında ise ilaç alanında yerli üretim kapasitesinin artırılması, dışa bağımlılığın azaltılması ve yenilikçi ilaç geliştirme kabiliyetinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Türkiye ilaç pazarının toplam büyüklüğü de son yıllarda önemli ölçüde genişledi. 2020 yılında 56 milyar lira seviyesinde bulunan pazar büyüklüğü, 2024 yılında 479 milyar liraya ulaştı.
5 yılda 8,3 katlık artış
Sektörün AR-GE harcamalarındaki yükseliş ise dikkat çekici boyuta ulaştı. 2020 yılında 676,2 milyon lira olan AR-GE harcamaları, 2024'te yüzde 723 artışla 5,6 milyar liraya yükseldi.
Böylece Türkiye ilaç sektörünün AR-GE yatırımları sadece 5 yıllık dönemde 8,3 kat artmış oldu. Artışın, Türkiye’nin yüksek katma değerli ve yenilikçi ilaç üretim kapasitesinin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
