Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşunun (UNCTAD) analizine göre, yapay zekâ üretiminde farklı ülkeler ham madde, çip üretimi ve montaj gibi alanlarda görev alıyor. Ancak ekonomik getirinin önemli bir kısmı, teknoloji tasarımı ve fikrî mülkiyeti kontrol eden şirketlere gidiyor.
3,3 milyon dolarlık sunucu sistemi incelendi
UNCTAD, yaklaşık 3,3 milyon dolar değerindeki NVIDIA GB200 NVL72 sunucu sisteminin üretim zincirini inceledi. Analizde izlenebilen katma değerin yüzde 68'inin vergi sonrası kârdan oluştuğu, doğrudan üretimde çalışanların payının ise yüzde 4,3'te kaldığı belirtildi. Üretim dışındaki çalışanların payı yüzde 9,9 olarak hesaplandı.
Araştırma, yapay zekâ donanımlarının üretimi farklı ülkelere yayılsa da ekonomik kazancın eşit dağılmadığını ortaya koydu.
Gelişmekte olan ülkeler için katma değer sorunu
Bakır ve silikon gibi ham maddeleri sağlayan ülkeler ile montaj yapan ekonomiler, nihai ürünün gelirinden sınırlı pay alabiliyor. UNCTAD, gelişmekte olan ülkelerin daha fazla kazanç elde edebilmesi için yerel tedarikçilerini güçlendirmesi, nitelikli iş gücüne yatırım yapması ve yüksek katma değerli üretime yönelmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
