İklim değişikliğinin etkileriyle mücadele kapsamında Türkiye'de su tasarrufuna yönelik çalışmalar hız kazanıyor. Devlet Su İşleri (DSİ), tarımsal sulamada su kayıplarını azaltmak ve verimliliği artırmak amacıyla yapay zeka destekli otomasyon sistemleri üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında açıklamalarda bulunan DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetiminin Türkiye açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Türkiye'de suyun yüzde 79'u tarımda kullanılıyor
Türkiye'de kullanılan suyun yüzde 79'unun tarımsal sulamada tüketildiğini belirten Balta, bu nedenle su verimliliği çalışmalarında önceliğin tarım sektörüne verildiğini ifade etti.
Geleneksel açık kanal sulama sistemlerinin yerine kapalı ve basınçlı borulu şebekelerin yaygınlaştırıldığını aktaran Balta, bu sistemlerle önemli miktarda su tasarrufu sağlandığını vurguladı.
Balta, kapalı borulu sistemlerin tek başına yüzde 50 su tasarrufu sağladığını, damlama ve yağmurlama yöntemlerinin kullanılmasıyla da ilave yüzde 50'ye varan tasarruf elde edilebildiğini kaydetti.
Yapay zeka bitkinin ne kadar suya ihtiyacı olduğunu belirliyor
Yeni nesil sulama teknolojilerinin tarımda önemli bir dönüşüm sağlayacağını belirten Balta, nem sensörleri ve yapay zeka sayesinde bitkilerin su ihtiyacının hassas şekilde belirlenebildiğini söyledi.
Balta, sistemin işleyişini şu sözlerle anlattı:
"Nem sensörleri ve yapay zeka aracılığıyla bitkinin su ihtiyacını belirliyoruz. İhtiyacı kadar suyu veriyor, kök bölgesi dışında kalan alanları sulamıyoruz."
Bu yöntemle gereksiz su tüketiminin önüne geçilmesinin hedeflendiğini belirten Balta, Türkiye genelinde 25 su havzasından 22'sinde yapay zeka destekli sulama otomasyonları için AR-GE çalışmalarının başlatıldığını açıkladı.
Balta, çiftçilerin ve üreticilerin sistemi benimsemesiyle teknolojinin ülke genelinde yaygınlaştırılmasının planlandığını ifade etti.
Şehirlerde suyun yüzde 32'si kayboluyor
Tarımsal sulamanın yanı sıra içme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçaklara da dikkat çeken Balta, şehirlerde kullanılan suyun yaklaşık yüzde 32'sinin son kullanıcıya ulaşmadan kaybolduğunu belirtti.
Belediyelerin bu kayıpların azaltılması konusunda daha etkin çalışmalar yürütmesi gerektiğini vurgulayan Balta, su kaynaklarının korunmasının yalnızca tarım sektörünün değil, yerel yönetimlerin de sorumluluğunda olduğunu dile getirdi.
Atık sular yeniden tarımda kullanılacak
Su tasarrufu kapsamında arıtılmış atık suların yeniden tarımsal sulamada değerlendirilmesine yönelik projelerin de sürdüğünü belirten Balta, Afyonkarahisar ve Kilis'te bu alanda çalışmalar gerçekleştirildiğini söyledi.
Kilis'te atık suların arıtılarak sulama suyu standartlarına uygun hale getirildiğini ve çevredeki tarım arazilerinde kullanıldığını aktaran Balta, benzer projelerin Konya'da da hayata geçirilmesinin planlandığını açıkladı.
Taşkınlara karşı 533 erken uyarı sistemi kuruldu
İklim değişikliğinin kuraklığın yanı sıra aşırı yağış ve taşkın risklerini de artırdığını belirten Balta, Türkiye genelinde bugüne kadar 533 taşkın erken uyarı sistemi kurulduğunu bildirdi.
Bu sistemler sayesinde akarsulardaki olası taşkınların önceden tahmin edilebildiğini ifade eden Balta, riskli bölgelerde ilgili kurumların bilgilendirildiğini ve vatandaşların uyarıldığını söyledi.
Balta, yüksek risk taşıyan bölgelerde AFAD ile koordineli şekilde tahliye tedbirlerinin planlandığını belirterek, erken uyarı sistemlerinin öncelikle Karadeniz Bölgesi'nden başlayarak ülke genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini kaydetti.
Hedef, su kaynaklarını gelecek nesillere aktarmak
İklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası işbirliğinin önemine değinen Balta, ülkelerin başarılı uygulamalarını paylaşmasının su kaynaklarının korunmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Türkiye'nin geliştirdiği teknoloji ve mühendislik çözümlerini diğer ülkelerle paylaşmaya hazır olduğunu belirten Balta, yapay zeka destekli sulama sistemleri, atık suyun yeniden kullanılması ve taşkın erken uyarı projeleriyle su kaynaklarının daha verimli yönetilmesini hedeflediklerini sözlerine ekledi.
