Tarihin en eski ibadethanelerinden biri olan Diyarbakır Ulu Cami kompleksi içerisindeki Yazma Eserler Kütüphanesi, sadece barındırdığı nadide eserlerle değil, mimari yapısındaki eşsiz bir mühendislik detayıyla da dikkat çekiyor. Yapının giriş bölümünde bulunan ve denge sütunu olarak adlandırılan mimari elemanlar, geçmiş dönemde yapının depremlerden veya zemin kaymalarından etkilenip etkilenmediğini anlık olarak ölçmek amacıyla inşa edilmiştir.
Tamamen hiza ve denge esasına dayanan bu sistemde sütunların el yardımıyla rahatça dönebilmesi, binanın taşıyıcı sisteminin ve zemin dengesinin bozulmadığını gösterir. Deprem sonrasında sütunun dönmeye devam etmesi yapının hasarsız atlatıldığının en büyük kanıtıyken, sütunun sıkışarak sabit kalması ise binanın yük dengesinin değiştiğini ve yapının hasar aldığını işaret etmektedir.
Bölgede yaşanan yıkıcı depremlere rağmen işlevini ve dengesini koruyan bu döner sütunlar, geçmişteki ustaların deprem güvenliğine verdiği önemi gözler önüne seriyor. Günümüzde hem yerli hem de yabancı ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken noktalardan biri haline gelen bu mimari detay, misafirler tarafından "estetik ile bilimin birleştiğinin en açık ve hayranlık uyandırıcı nişanesi" şeklinde betimleniyor.
