Bütüncül Model: Çocuk, Aile, İşveren ve Eğitim Bir Arada
Türkiye, özellikle mevsimlik tarım sektöründe yoğunlaşan çocuk işçiliğini önlemek için yalnızca çocukları sahadan çekmeye değil, aileyi desteklemeye, işveren davranışlarını dönüştürmeye, yaşam koşullarını iyileştirmeye ve eğitim erişimini artırmaya yönelik bütüncül bir politika izliyor.
İŞKUR, SGK ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı birimleri tarafından yürütülen ortak çalışmalar sonucunda, çocuk işçiliğiyle mücadelede kapsayıcı yeni bir idari yapı oluşturuldu. Ülke genelinde kurulan Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri, risk altındaki çocukların tespit edilmesi, yönlendirilmesi ve takip edilmesinde kilit rol oynuyor.
2024/5 Cumhurbaşkanlığı Genelgesi: Merkez ve Yerelin Entegre Çalışması
2024’te yürürlüğe giren “Mevsimlik Tarım İşçileri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, çocuk işçiliğiyle mücadelede koordinasyonu genişletti.
Bu kapsamda:
Sekiz ilde bölgesel çalıştaylar düzenlendi,
14 Şubat 2025’te Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu ilk toplantısını yaptı,
Karar alma süreçleri hızlandırıldı,
Uygulamalar daha kurumsal ve sürdürülebilir bir yapıya taşındı.
Mevsimlik tarım işçilerinin yaşam ve çalışma koşullarını izleyen e-METİP sistemi, çocuk işçiliği riskinin tüm sektörlerde takip edilmesine olanak tanıyacak şekilde genişletildi. Böylece risk altındaki çocukların anlık izlenmesi, yönlendirilmesi ve korunması daha hızlı hale geldi.
Uluslararası Alanda Türkiye’den Örnek Model
Türkiye, İttifak 8.7 Küresel Ortaklığı kapsamında rehber ülke olarak tanımlanarak, çocuk işçiliğinin sona erdirilmesine yönelik ulusal yol haritası bulunan örnek ülkeler arasına girdi. Bu statü, Türkiye’nin yalnızca ulusal düzeyde değil, küresel ölçekte de politika belirleyen ülkeler arasında yer aldığını gösteriyor.
1,5 Milyar TL’yi Aşan Dev Proje: Tarımda Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi
Mevsimlik tarım alanlarında yürütülen Tarımda Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi Projesi, 1,5 milyar TL’yi aşan bütçesiyle Türkiye’nin en kapsamlı projelerinden biri oldu.
Proje kapsamında:
Binlerce çocuk eğitime yönlendirildi,
Ailelere sosyal destek sağlandı,
Konaklama ve yaşam alanları iyileştirildi,
Tarlalarda seyyar tuvalet ve güvenlik önlemleri artırıldı,
Çocuklara kıyafet, kırtasiye, hijyen ve beslenme desteği verildi,
Tarım aracıları ve muhtarlar dahil çok sayıda yerel aktörün kapasitesi geliştirildi,
Sosyal ve kültürel etkinliklerle çocukların güçlendirilmesi sağlandı.
UNICEF ile 5 Milyar TL’lik Yeni Ortak Proje
UNICEF ile hazırlanan ve bütçesi 5 milyar TL’yi aşan yeni proje ise 2 Haziran 2025’te uygulanmaya başlandı. En az 5 bin çocuğa doğrudan ulaşmayı hedefleyen proje, eğitim yoluyla güçlendirme, tedarik zincirlerinde çocuk işçiliği riskinin azaltılması ve yerel–ulusal kurumların kapasitesinin artırılmasını esas alıyor.
Sonuç: Türkiye Dijital, Entegre ve Uluslararası Destekli Modeliyle Öne Çıkıyor
Türkiye, veri temelli politika üretimi, dijital izleme mekanizmaları, kurumsal eşgüdüm ve uluslararası ortaklıklarla desteklenen modeli sayesinde çocuk işçiliğiyle mücadelede örnek bir ülke olma iddiasını güçlendiriyor.
Yetkililer, çocuk işçiliği gibi hassas bir konuda eksik veya yanlış bilgiye dayalı haberlerin mücadeleyi gölgelediğini belirterek, tüm kurum ve aktörlerin ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmesinin önemine dikkat çekiyor.




