Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında, yapay zeka alanındaki uluslararası işbirliği ve diplomasi hedefleri belirlendi.
Türkiye, OECD Yapay Zeka İlkeleri, Küresel Yapay Zeka Güvenliği Ağı, Birleşmiş Milletler ve G20 gibi platformlarda yapay zeka çalışmalarına katkısını sürdürecek. Ayrıca ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi standart, etik ve yönetişim alanlarında faaliyet gösteren kuruluşların çalışmalarına teknik destek sağlanacak.
2027 sonuna kadar 5 ülkeyle anlaşma
Eylem planı kapsamında Türkiye'nin 2027 sonuna kadar en az 5 ülkeyle ikili yapay zeka işbirliği çerçeve anlaşması imzalaması ve en az 3 uluslararası kuruluşla mutabakat anlaşması yapması planlanıyor.
Bunun yanında en az 3 hedef pazarda Türk yapay zeka ürünleri ve modellerinin ihracatını kolaylaştıracak karşılıklı tanıma veya uygunluk işbirliği mekanizmalarının başlatılması hedefleniyor.
İşbirlikleri yalnızca imzalanan anlaşmalar üzerinden değerlendirilmeyecek. Teknik çalışma grupları, ortak test protokolleri, veri ve hesaplama kaynaklarının paylaşımı, ortak proje çağrıları ve ihracatı kolaylaştıracak mekanizmalar gibi somut sonuçlar aranacak. Çalışmalar yıllık ilerleme raporlarıyla takip edilecek.
Veri ve hesaplama kaynaklarının paylaşımında ise KVKK, uluslararası veri koruma kuralları, veri egemenliği, ulusal güvenlik, ticari sır ve fikri mülkiyet hakları gözetilecek.
Türk Dilleri Büyük Dil Modeli geliştirilecek
Türkiye, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve D8 ülkeleriyle de yapay zeka alanındaki ortak çalışmalarını genişletecek.
TDT üyesi en az 2 ülkeyle pilot çalışma başlatılarak Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan ortak "Türk Dilleri Büyük Dil Modeli" geliştirilecek. Ortak altyapı ve yüksek başarımlı hesaplama kaynaklarının kullanılacağı modelin ilk versiyonunun 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınması planlanıyor.
Geliştirilecek modelin kamu hizmetleri, eğitim, çeviri, bilgi erişimi ve kültürel miras alanlarında kullanılması öngörülüyor. Veri katkıları, fikri mülkiyet, lisanslama ve ticarileştirme koşulları ise ortak yönetişim kurallarıyla belirlenecek.
D8 ülkeleriyle tarım, enerji, ticaret ve sanayi alanlarında ortak pilot projeler yürütülürken, İİT kapsamında güvenilir ve etik yapay zeka, kamu hizmetlerinde yapay zeka kapasitesinin artırılması ve dijital okuryazarlık çalışmalarına ağırlık verilecek.
Ortak veri merkezleri için çalışma yapılacak
Türkiye, bölgesel ortaklarıyla veri merkezi yatırımları ve ortak hesaplama altyapıları konusunda da işbirliği geliştirecek.
TDT ülkeleri, Körfez ülkeleri ve enerji ile bağlantı altyapısı açısından avantajlı yakın coğrafya ülkeleri öncelikli ortaklar arasında yer alacak.
2027 sonuna kadar en az 3 bölgesel ortakla kapasite geliştirme programının başlatılması, en az 2 stratejik ortakla ortak hesaplama altyapısı veya veri merkezi anlaşması yapılması ve en az 2 sektörde ortak veri kataloğu ya da model adaptasyon programının hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Ayrıca TDT, D8 veya İİT çatısı altında en az bir bölgesel yapay zeka işbirliği programı oluşturulması ve bu programlardan en az 500 kamu çalışanı, araştırmacı veya girişimcinin yararlanması planlanıyor.
Yapay zekanın uluslararası vitrini İstanbul olacak
İstanbul, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki uluslararası vitrini ve yatırım diplomasisinin merkezi olarak konumlandırılacak.
Küresel yapay zeka etkinlikleri, yatırımcı buluşmaları, demo günleri ve ortak geliştirme programlarının İstanbul merkezli yürütülmesi planlanıyor. Terminal İstanbul gibi teknoloji platformlarının da uluslararası işbirlikleri ve yatırım görüşmeleri için önemli bir buluşma noktası olması hedefleniyor.
