Türkiye'deki trafik sorununu farklı boyutlarıyla ele alan rapor, İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Malatya’da yaklaşık 3 bin kişinin katıldığı saha araştırmasına dayanıyor. Çalışmada trafik polisleri, sürücüler, sürücü kursu temsilcileri, zabıta görevlileri ve motokuryelerle de görüşmeler gerçekleştirildi.
Raporda katılımcıların yüzde 55,5’i yaşadıkları bölgelerdeki en önemli trafik sorunları arasında sürücülerin dikkatsizliği, kasıtlı kural ihlalleri ve trafik bilinci eksikliğini gösterdi. Yol kapasitesinin yetersizliği ve otopark sorununu öne çıkaranların oranı ise yüzde 46,3 olarak kaydedildi.
İstanbul’da kişi başına 120 saat kayıp
Raporda değerlendirmelerine yer verilen Ulaşım Uzmanı Dr. Fatih Gündoğan, trafik nedeniyle özellikle büyük kentlerde ciddi zaman kayıpları yaşandığını belirtti.
Gündoğan, İstanbul’da kişi başına yaklaşık 120 saatlik zaman kaybı yaşandığını ifade etti. Türkiye’de araç sayısının da son yıllarda önemli ölçüde arttığına dikkat çeken Gündoğan, yaklaşık 10 yıl önce 20 milyon civarında olan araç sayısının bugün 33 milyona ulaştığını belirtti.
Trafik kazalarında sürücü davranışlarının önemli bir faktör olduğunu belirten Gündoğan, altyapının da sürücü davranışları üzerinde etkili olduğunu ifade ederek, yolların, şeritlerin ve trafik işaretlerinin daha düzenli hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
“Ailelere büyük iş düşüyor”
Trafik kültürünün çocukluk döneminden itibaren oluşturulması gerektiğini belirten Gündoğan, ailelerin bu süreçte önemli bir rol üstlendiğini vurguladı.
Gündoğan, ailelerin çocuklarına trafikte sabırlı olma, yayalara yol verme, yanlış yere park etmeme, hız yapmama ve emniyet kemeri kullanımı gibi konularda örnek olması gerektiğini belirtti.
Trafik cezalarının caydırıcılığına da değinen Gündoğan, sürücülerin ihlal yaptıklarında yaptırımla karşılaşacaklarından emin olmalarının önemli olduğunu ifade etti.
Trafiğin ekonomik maliyeti 60 milyar dolara ulaşabiliyor
Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Otomotiv Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdullah Demir ise trafik yoğunluğunun ekonomik boyutuna dikkat çekti.
Demir’in değerlendirmesine göre trafik sıkışıklığının Türkiye genelindeki maliyeti 50-60 milyar dolar seviyesine ulaşırken, İstanbul özelinde bu maliyetin yaklaşık 10 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Bu maliyetin yalnızca trafikte geçirilen süreden ve yakıt tüketiminden oluşmadığını belirten Demir; sağlık sorunları, stres, verimlilik kaybı, çevresel bozulma ve lojistik gecikmelerin de trafik yoğunluğunun ekonomik sonuçları arasında bulunduğunu söyledi.
2025’te trafik kazalarındaki can kaybı azaldı
Demir, 2024 yılında Türkiye’de trafik kazalarında yaklaşık 6 bin 400 kişinin hayatını kaybettiğini, 2025 yılında ise bu sayının 6 bin 35’e gerilediğini belirtti.
Araçlardaki güvenlik sistemleri, acil servislerin müdahale kapasitesi ve denetimlerin çeşitlendirilmesinin bu düşüşte etkili olmuş olabileceğini ifade eden Demir, kaza sayısındaki sorunun ise devam ettiğine dikkat çekti.
Motokuryelerin çalışma koşulları da raporda
Raporda motokuryelerin çalışma koşullarına da yer verildi. Demir, yüksek teslimat baskısı, güvencesiz çalışma şartları, uygun park alanlarının yetersizliği ve şerit düzenlemelerindeki sorunların motokuryeleri zaman zaman risk almaya yöneltebildiğini belirtti.
Demir, özellikle daha fazla gelir elde etme baskısının bazı motokuryelerin trafikte hız yapmasına ve kuralları ihlal etmesine neden olabildiğini ifade etti.
Raporda ortaya konulan bulgular, trafik sorununun sürücü davranışlarından altyapıya, şehir planlamasından ekonomik kayıplara ve çalışma koşullarına kadar birçok farklı boyutunun bulunduğuna işaret ediyor.
