Okullarda sıkça karşılaşılan akran zorbalığı, geleneksel yaklaşımların aksine yalnızca mağdur ve fail arasındaki bir "anlaşmazlık" veya çocukça bir "şakalaşma" olarak görülmemesi gerektiğini belirten Uzman Klinik Psikolog Ezgi Yılmaz, zorbalık olgusunun arkasında yatan temel mekanizmanın gruptaki güç dengeleri ve güç savaşları olduğunu vurgulayarak konuyu geniş bir perspektiften değerlendirdi. Yılmaz, zorbalıkla mücadelenin bireysel cezalandırmaların ötesine geçerek okulu kapsayan bütüncül bir güvenlik yaklaşımıyla mümkün olabileceğinin söylerken, eğitimcilerin konuya duyarlı olmasının ise altını çizdi.
Zorbalığı Besleyen Dinamikler ve Okul İklimi
Zorbalığı besleyen en kritik unsurlardan birinin çevredeki izleyicilerin tutumu olduğunu belirten Ezgi Yılmaz, tanık olan çocukların gülmesi, sessiz kalması, alkışlaması ya da onaylayan tepkiler vermesinin zorbalık davranışını pekiştirdiğini ifade etti. Yetişkinlerin bu durumları "Çocuklar kendi aralarında şakalaşıyor" diyerek görmezden gelmesinin sorunu derinleştirdiğini söyleyen Yılmaz, sadece zorbalığı uygulayan çocuğu cezalandırmanın yetersiz kaldığını vurguladı. Yılmaz, tek bir öğrenciye odaklanmak yerine okulun tamamında güvenli, kapsayıcı ve koruyucu bir okul iklimi oluşturulmasının şart olduğunun ise temel ilke olması gerektiğini ifade etti.
"Güçlü Ol" Yanılgısı
Eğitimcilerin sınıflarda doğru mesajları vermesi gerektiğine değinen Yılmaz, çocuklara "güçlü ol ve karşılık ver" demek yerine "gücün sorumluluk getirdiği" bilincinin kazandırılmasının önemini aktardı. Sanılanın aksine güçlü olmanın her zaman karşılık vermek anlamına gelmediğini belirten Uzman Klinik Psikolog Ezgi Yılmaz, yardım istemek, ortamdan uzaklaşmak ve duygularını regüle edebilmek gibi becerilerin de güçlü davranış örnekleri olarak öğrencilere kazandırılmasının önemli olduğunu hatırlattı.
Ailenin Tutumu ve Psikolojik Etkiler
Zorbalığa maruz kalan çocuklarda suçluluk duygusunu kırmanın hayati bir adım olduğunu vurgulayan Yılmaz, ailelerin sorduğu "Neden karşılık vermedin?", "Neden öğretmenine söylemedin?" veya "Kendini savunsaydın ya" gibi soruların, mağdur çocuğa yaşadığı zararın üzerine ilave bir sorumluluk ve yük bindirdiğini anlatırken, yardım istemeyen veya yaşadıklarını tek başına çözmeye çalışan çocuklarda zorbalığın katlanarak devam ettiğini dile getirdi.
Bu durumun zamanla okul reddi, sosyal geri çekilme, yoğun kaygı ve akademik başarıda düşüş gibi ciddi klinik sonuçlara yol açabileceğine dikkat çeken Yılmaz, bu süreçte aile, öğretmen ve okul yönetimi arasında somut ve şeffaf bir iletişim ağının kurulması, olayın meydana geldiği zaman ve mekan dinamiklerinin bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğini paylaştı.
Akran zorbalığıyla mücadelenin basit bir disiplin veya ceza prosedürü değil, çocuğun temel ruh sağlığını ve güvenlik duygusunu koruma meselesi olduğunu belirten Uzman Klinik Psikolog Ezgi Yılmaz, "Bir çocuğun zorbalık karşısında yardım istemesi asla bir güçsüzlük belirtisi değildir. Aksine, yardım isteyebilmek çocuğun kendisini korumaya başladığı ilk andır. Yetişkinler olarak bizlere düşen görev, çocuğu suçlayan ifadelerden uzak durarak onun yardım çağrısını destekleyen, güven veren ve çözüm üreten bir tutum sergilemektir" şeklinde konuşarak izlenmesi gereken yol ve yöntemi açıkladı.
