Pankreas kanseri, erken dönemde belirgin şikayetlere neden olmaması nedeniyle teşhisi güç hastalıklar arasında yer alıyor. Karın içinde derin bir bölgede bulunan pankreastaki tümörler, çoğu zaman hastalık ilerleyene kadar fark edilmeyebiliyor.

Medicana International İstanbul Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Cengizhan Yiğitler, pankreas kanserinde erken tanının önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Sarılık ve açıklanamayan kilo kaybına dikkat

Pankreasın baş kısmında gelişen tümörlerin ana safra yoluna baskı yaparak ciltte ve göz aklarında sararmaya, vücutta kaşıntıya ve bilirubin yüksekliğine neden olabildiğini belirten Yiğitler, hastalıkta iştahsızlık, halsizlik, kilo kaybı, bulantı, kusma ve ağrı kesicilere yanıt vermeyen sırt ağrısının da görülebileceğini ifade etti.

Hastalığa özgü belirtilerin her hastada aynı şekilde ortaya çıkmadığını kaydeden Yiğitler, erken evrede klinik veya laboratuvar bulgularının belirgin olmayabileceğine dikkati çekti.

Kan testleri tek başına tanı koydurmuyor

Pankreas kanserini kesin olarak gösteren tek bir kan testi bulunmadığını belirten Yiğitler, CA 19-9 ve CEA gibi tümör belirteçlerinin bazı hastalarda normal çıkabildiğini, kanser dışı hastalıklarda da yükselebileceğini bildirdi.

Tanı sürecinde bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans (MR), ultrasonografi ve endoskopik ultrasonografi gibi yöntemlerden yararlanıldığını aktaran Yiğitler, gerekli durumlarda biyopsiyle tanının kesinleştirildiğini kaydetti.

Aile öyküsü bulunanlar risk grubunda

Pankreas kanseri açısından aile öyküsünün önemli olduğunu vurgulayan Yiğitler, birinci derece yakınında pankreas kanseri bulunanların, ailesinde meme, yumurtalık veya kolon kanseri öyküsü olanların ve bazı kalıtsal kanser sendromlarına sahip kişilerin yüksek risk grubunda değerlendirilebildiğini belirtti.

Genel toplum için pratik ve maliyet etkin bir pankreas kanseri tarama yönteminin bulunmadığını ifade eden Yiğitler, sigara, obezite ve ileri yaşın da hastalıkla ilişkili risk faktörleri arasında yer aldığını söyledi.

BRCA1, BRCA2, TP53, CDKN2A ve PALB2 genlerindeki bazı değişikliklerin pankreas kanseri riskini artırabildiğini belirten Yiğitler, riskli aile öyküsü bulunan kişilerin genetik danışmanlık almasının ve takip planlarının kişisel risklere göre oluşturulmasının önemine işaret etti.

Yapay zeka destekli erken tanı çalışmaları sürüyor

Pankreas kanserinin erken teşhisine yönelik genetik ve teknolojik araştırmaların devam ettiğini aktaran Yiğitler, kanda dolaşan çoklu gen DNA profillerinin tanı ve tedavi yanıtının değerlendirilmesinde kullanılmasına yönelik çalışmalar yapıldığını bildirdi.

Radyolojik görüntülerde henüz belirgin bulgu vermeyen çok erken dönem tümörlerin tespit edilmesi amacıyla yapay zeka destekli modeller üzerinde de çalışıldığını belirten Yiğitler, bu teknolojilerin gelecekte tanı ve tedavi süreçlerine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Diyarbakır’da 720 Gram Doğan Bebek, İki Ameliyatla Hayata Tutundu
Diyarbakır’da 720 Gram Doğan Bebek, İki Ameliyatla Hayata Tutundu
İçeriği Görüntüle

Yiğitler, özellikle şüpheli belirtileri bulunan kişilerin sağlık uzmanlarına başvurmasının, aile öyküsü ve genetik risklerin dikkate alınmasının erken tanı açısından önem taşıdığını vurguladı.

Kaynak: AA