Türk Tıbbi Onkoloji Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Bülent Karabulut, prostat kanserinin erken evrede çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebildiğini belirterek erkekleri düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları konusunda uyardı.

Dünyada her yıl yaklaşık 1,5 milyon kişiye prostat kanseri tanısı konulduğunu belirten Karabulut, Türkiye'de ise yılda yaklaşık 19 bin erkeğin bu hastalığa yakalandığını, yaklaşık 4 bin 800 kişinin prostat kanseri nedeniyle hayatını kaybettiğini ifade etti.

Türkiye'de erkeklerde en sık görülen ikinci kanser türü olan prostat kanserinin yalnızca ileri yaşlarda ortaya çıkmadığını vurgulayan Karabulut, hastalığın 40'lı yaşlarda da görülebildiğine dikkat çekti.

Vakaların yaklaşık yüzde 30'unda herhangi bir belirti görülmeden hastalığın ilerleyebildiğini belirten Karabulut, idrar yapmada güçlük, sık idrara çıkma, bel ve sırt ağrıları ile idrarda kan görülmesi gibi şikayetlerin dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında risk daha yüksek

Çalışma ortamındaki kimyasal maddeler ve mesleki maruziyetlerin prostat kanseriyle ilişkili olabileceğini belirten Karabulut, farklı meslek grupları üzerinde yapılan araştırmaların dikkat çekici sonuçlar ortaya koyduğunu kaydetti.

Bir meta-analiz çalışmasına işaret eden Karabulut, itfaiyecilerde prostat kanseri görülme sıklığının genel nüfusa göre yüzde 21, petrol endüstrisi çalışanlarında ise yüzde 13 daha yüksek hesaplandığını bildirdi.

Tarım işçilerinde yoğun pestisit maruziyetinin, uzun mesafeli uçuş yapan pilotlarda ise uçuş saatlerinin artmasının hastalık riskiyle ilişkili olabileceğine yönelik bulgular bulunduğunu aktaran Karabulut, bu sonuçların mesleklerin doğrudan kansere neden olduğunu kanıtlamadığını, ancak daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

İtfaiyeciler hangi kimyasallara maruz kalıyor?

İtfaiyecilerin yangın sırasında yalnızca alevlere değil, çok sayıda kimyasal ve potansiyel kanserojen maddeye de maruz kaldığını belirten Karabulut, ahşap, plastik ve lastik gibi malzemelerin yanmasıyla ortaya çıkan zehirli gazların önemli risk etkenleri arasında değerlendirildiğini ifade etti.

Arsenik ve kadmiyum gibi ağır metallerin yanı sıra yangın söndürme köpüklerinde bulunan bazı kimyasalların da itfaiyecilerin maruz kaldığı maddeler arasında yer aldığını belirten Karabulut, bu maddelerin hücrelerde DNA hasarına yol açabileceğini ve hormonal sistemi etkileyebileceğini söyledi.

Gece vardiyaları ve düzensiz çalışma saatlerinin de vücudun biyolojik ritmini bozabileceğine işaret eden Karabulut, mesleki maruziyetlerle biyolojik ritimdeki değişimlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Aile öyküsü riski 4 katına çıkarabiliyor

Prostat kanserinde genetik yatkınlığın ve aile öyküsünün önemli risk faktörleri arasında bulunduğunu belirten Karabulut, birinci derece yakınlarında prostat kanseri görülen erkeklerin daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Karabulut'un verdiği bilgilere göre:

- Babasında prostat kanseri bulunan erkeklerde risk yaklaşık 2 kat artıyor.

- Erkek kardeşinde prostat kanseri bulunanlarda risk 3 katına çıkabiliyor.

- Hem babasında hem erkek kardeşinde hastalık bulunanlarda risk toplum ortalamasının 4 katına ulaşabiliyor.

Bu nedenle erkeklerin ailelerindeki kanser geçmişini doktorlarıyla paylaşmaları ve kişisel risklerine göre sağlık kontrollerini yaptırmaları önem taşıyor.

Tedavide yaşam kalitesi de korunmalı

Prostat kanseri tedavisinin yalnızca fiziksel sağlığı değil, hastaların cinsel yaşamını, eş ilişkilerini ve psikolojik durumunu da etkileyebildiğini belirten Karabulut, tedavi sürecinde yaşam kalitesinin korunmasının önemine dikkat çekti.

Tedavi sonrasında cinsel fonksiyonların desteklenmesine yönelik farklı seçeneklerin bulunduğunu aktaran Karabulut, gerektiğinde psikolojik destek, aile terapileri ve eşlerin de katıldığı görüşmelerin hastalara yardımcı olabileceğini ifade etti.

Rusya’da Ameliyat Edilemeyen Hastaya Antalya’da Şifa
Rusya’da Ameliyat Edilemeyen Hastaya Antalya’da Şifa
İçeriği Görüntüle

Kanser tedavisinin yalnızca hastalığın kontrol altına alınmasıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Karabulut, şu değerlendirmede bulundu:

"Sosyal gerçekleri göz ardı ederek kanser tedavisi yürütemeyiz. Tedaviye yalnızca fiziksel bir süreç olarak değil, hastanın psikolojik, sosyal ve aile yaşamını da kapsayan bir bütün olarak bakmalıyız. Amacımız yalnızca hastalığı tedavi etmek değil, hastalarımızın yaşam kalitesini de korumak."

Karabulut, erkeklerin sağlık sorunlarını ve tedavi sürecinde yaşadıkları kaygıları hekimleriyle açıkça paylaşmalarının önemini vurguladı.

Kaynak: AA