Diyarbakır’da büyükbaş hayvancılığın geliştirilmesine yönelik bilimsel bir çalışma, elde edilen sonuçlarla dikkat çekti. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi akademisyenleri tarafından yürütülen projede, cinsiyeti belirlenmiş sperma teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilen suni tohumlama uygulamalarından olumlu sonuçlar alındı.
Dicle Üniversitesi Rektörlüğünün desteğiyle hayata geçirilen proje kapsamında, Veteriner Fakültesi ile iş birliği protokolü bulunan Altaylar Süt Çiftliği’nde bölgede ilk kez çok sayıda uygulama gerçekleştirildi.
Hedef, damızlık hayvan üretimini artırmak
Büyükbaş hayvancılıkta kullanılan biyoteknolojik yöntemlerden biri olan cinsiyeti belirlenmiş sperma teknolojisi, işletmelerin sürülerini daha planlı şekilde büyütmesine olanak sağlıyor. X ve Y kromozomu taşıyan sperm hücrelerinin ayrıştırılması esasına dayanan yöntem, özellikle dişi buzağı elde etmek ve damızlık sürülerini geliştirmek isteyen yetiştiriciler açısından önem taşıyor.
Proje yürütücüsü Doç. Dr. Mehmet Ferit Özmen, çalışma kapsamında gerçekleştirilen suni tohumlama uygulamalarında yaklaşık yüzde 50 gebelik oranına ulaşıldığını, doğan buzağıların ise tamamının dişi olduğunu açıkladı.
Özmen, yöntemin küçük ve orta ölçekli işletmelerin kendi damızlık hayvanlarını yetiştirmesine, büyük işletmelerin ise piyasa koşullarına göre üretim planlaması yapmasına katkı sunabileceğini belirtti.
“Yetiştiriciler açısından önemli bir uygulama”
Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sadık Yayla, biyoteknolojik yöntemlerin hayvancılıkta verimliliğin ve kârlılığın artırılmasında önemli bir rol oynadığını ifade etti.
İş birliği yapılan işletmelerde gerçekleştirilen pilot uygulamaların, yetiştiricilerin yeni teknolojileri tanıması ve sonuçlarını sahada görmesi bakımından değer taşıdığını belirten Yayla, projede görev alan akademisyenleri tebrik etti.
Yayla, projeye sağladıkları destek dolayısıyla Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat'a, rektör yardımcıları Prof. Dr. Mehmet Sıraç Özerdem, Prof. Dr. Velat Şen ve Prof. Dr. Vahap Özpolat'a, ayrıca Genel Sekreter Prof. Dr. Mustafa Uğurlu Arslan'a teşekkür etti.
Çiftliklerde sürü yönetimine katkı sağlayacak
Altaylar Süt Çiftliği yöneticisi Hamza Altay da üniversite akademisyenlerinin uygulamaları doğrudan işletme sahasında gerçekleştirmesinin yetiştiriciler açısından örnek oluşturduğunu söyledi.
Altay, buzağıların cinsiyetinin önceden belirlenebilmesinin sürü yönetimi ve üretim planlamasında önemli avantajlar sağlayabileceğini kaydetti.
Akademik çalışmalara da katkı sundu
Projede Doç. Dr. Mehmet Ferit Özmen, Dr. Öğr. Üyesi Elif Merve Çınar, Araştırma Görevlisi Nedim Aksoy, doktora öğrencileri ile çiftlikte görev yapan veteriner hekimler ve teknikerler yer aldı.
Sahada yürütülen uygulamaların hayvancılık işletmelerinin yanı sıra akademik çalışmalara da katkı sunduğu belirtildi. Projede elde edilen deneyim ve verilerin, görev alan bazı akademisyenlerin doktora tezlerinde de değerlendirildiği bildirildi.
Diyarbakır’da gerçekleştirilen çalışmanın, cinsiyeti belirlenmiş sperma teknolojisinin bölgedeki hayvancılık işletmelerinde yaygınlaşması ve uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi açısından önemli bir adım olduğu ifade edildi.
