ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’ne (NOAA) bağlı Ulusal Çevresel Bilgi Merkezleri (NCEI) verileri temel alınarak hazırlanan analizde, yaklaşık 1,7 milyon kişinin hayatını kaybettiği büyük depremler tarihsel süreç içerisinde incelendi.
Çalışmada 2010 yılında Haiti’de meydana gelen depremden 2023’te Kahramanmaraş merkezli depremler ile Suriye’de yaşanan yıkıma kadar çok sayıda büyük afet yer alıyor. Veriler, yüksek can kaybının yaşandığı depremlerde yapıların dayanıklılığı, yapılaşma koşulları, denetim eksiklikleri ve afetlere hazırlık düzeyinin önemli faktörler arasında bulunduğuna dikkat çekiyor.
Önlemler can kayıplarını azaltabilir
Depremlerin önüne geçmek mümkün olmasa da bilimsel ve teknik tedbirlerle can ve mal kayıplarının önemli ölçüde azaltılabileceği vurgulanıyor.
Özellikle deprem riski yüksek bölgelerde yapıların depreme dayanıklı hale getirilmesi, mevcut yapı stokunun güçlendirilmesi, etkin yapı denetimlerinin yapılması ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi büyük önem taşıyor.
Bunun yanı sıra toplumun deprem konusunda bilinçlendirilmesi, afet öncesi hazırlıkların yaygınlaştırılması ve acil durum planlarının düzenli olarak uygulanması da olası bir depremde can kayıplarının azaltılmasına katkı sağlayabilir.
Tarih boyunca yaşanan büyük depremlerden elde edilen veriler, afetlere hazırlığın yalnızca deprem sonrasında yürütülecek çalışmalardan ibaret olmadığını gösteriyor. Uzmanların değerlendirmelerine göre, risklerin önceden belirlenmesi ve gerekli tedbirlerin zamanında hayata geçirilmesi, depremlerin ağır sonuçlarını azaltmanın en önemli yolları arasında yer alıyor.
Hazırlayan: Mahfuz DENİZ-JCI Ödüllüsü-Veri Analisti
