Çocukluk çağında bazı hastalıkların ilk belirtileri, günlük yaşamda sık karşılaşılan sağlık sorunlarıyla karıştırılabiliyor. Özellikle lösemi, başlangıç döneminde halsizlik, iştahsızlık, ateş ve solukluk gibi farklı hastalıklarda da görülebilen belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Uzmanlar, uzun süre devam eden veya tekrarlayan şikayetlerin göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Hilmi Apak, 2-8 Kasım Lösemili Çocuklar Haftası dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, ailelerin çocuklarının sağlık durumundaki değişiklikleri yakından takip etmesi gerektiğini vurguladı.
Belirtiler başka hastalıklarla karıştırılabiliyor
Löseminin kemik iliğinde anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu normal kan hücrelerinin üretiminin bozulmasıyla ortaya çıktığını belirten Apak, hastalığın ilk dönemlerinde halsizlik, iştahsızlık, solukluk ve ateş gibi yaygın şikayetlerin görülebildiğini ifade etti.
Bu belirtilerin çoğu zaman enfeksiyonlara veya kansızlığa bağlanabildiğini aktaran Apak, şikayetlerin beklenenden uzun sürmesi, tekrarlaması ya da farklı belirtilerin tabloya eklenmesi halinde daha ayrıntılı değerlendirme yapılmasının önem taşıdığını kaydetti.
Löseminin ilk belirtilerinin grip ve diğer viral enfeksiyonlar, demir eksikliği anemisi, bağışıklık sistemine bağlı trombosit düşüklüğü ve bazı romatizmal hastalıklarla benzerlik gösterebildiğini belirten Apak, belirtilerin tek tek değil, birlikte ve devamlılıkları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.
Nedensiz morluklar ve kanamalar dikkate alınmalı
Çocuklarda oyun oynarken veya günlük aktiviteler sırasında morlukların oluşmasının sık karşılaşılan bir durum olduğunu belirten Apak, herhangi bir darbeyle açıklanamayan morlukların ise araştırılması gerektiğini vurguladı.
Ciltte toplu iğne başı büyüklüğünde kırmızı noktalar, sık burun kanaması ve diş eti kanaması gibi bulguların kan pulcuklarının azalmasıyla ilişkili olabileceğini ifade eden Apak, bu belirtilere başka şikayetlerin de eşlik etmesi halinde altta yatan nedenin araştırılmasının önemine işaret etti.
Kemik ağrıları çocuğun hareketlerini kısıtlayabilir
Löseminin belirtileri arasında kemik ve eklem ağrılarının da bulunduğunu aktaran Apak, özellikle geceleri artan, sürekli devam eden ve çocuğun günlük aktivitelerini kısıtlayan ağrıların önemsenmesi gerektiğini söyledi.
Çocuğun yürümekte zorlanması, aksaması, oyun oynamaktan kaçınması veya daha önce rahatlıkla yaptığı aktiviteleri gerçekleştirememesinin hekim değerlendirmesi gerektiren durumlar arasında bulunduğunu belirten Apak, ailelerin çocuklarının hareketlerindeki ve fiziksel kapasitesindeki değişiklikleri takip etmesini istedi.
Uzun süren ateş ve halsizlik uyarısı
Çocuklarda ateş ve halsizliğin çoğunlukla enfeksiyon hastalıklarından kaynaklandığını belirten Apak, uygun tedaviye rağmen düzelmeyen ateş, belirgin solukluk, açıklanamayan yorgunluk ve sık tekrarlayan enfeksiyonların bir arada görülmesi halinde kan hastalıkları açısından değerlendirme yapılabileceğini ifade etti.
Apak, normalde hareketli olan bir çocuğun kısa sürede yorulmaya başlaması, oyun oynamak istememesi veya sürekli dinlenme ihtiyacı hissetmesinin de aileler tarafından dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Tedavide önemli gelişmeler yaşandı
Löseminin tanısında fiziki muayene ve kan tetkiklerinin önemli bir yere sahip olduğunu belirten Apak, gerekli görülen hastalarda ileri hematolojik incelemeler ve kemik iliği değerlendirmesi yapıldığını aktardı.
Çocukluk çağı lösemilerinin farklı türleri bulunduğunu ve tedavinin hastalığın özelliklerine göre planlandığını kaydeden Apak, özellikle akut lenfoblastik lösemi tedavisinde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını bildirdi.
Kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi ve gerekli durumlarda kök hücre nakli gibi yöntemlerle birçok çocukta başarılı sonuçlar elde edilebildiğini belirten Apak, tedavi başarısının löseminin türüne, genetik özelliklerine ve hastanın tedaviye verdiği yanıta göre değiştiğini ifade etti.
Ailelere gereksiz paniğe kapılmadan takip çağrısı
Ailelerin belirtiler konusunda bilinçli olması gerektiğini ancak gereksiz endişeye kapılmamasının da önemli olduğunu vurgulayan Apak, her ateş, halsizlik, kemik ağrısı veya morluğun lösemi anlamına gelmediğini hatırlattı.
Önemli olanın belirtilerin devam etmesi, şiddetlenmesi veya birden fazla bulgunun aynı anda görülmesi olduğunu belirten Apak, ailelerin çocuklarında alışılmışın dışında gelişen değişiklikleri takip ederek ihtiyaç halinde hekime başvurmasının erken tanı ve uygun tedavi açısından büyük önem taşıdığını kaydetti.
