Diyarbakır, toplumsal hafıza, geçmişle yüzleşme ve travma konularının ele alınacağı önemli bir buluşmaya ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile Travma Çalışmaları Derneği tarafından düzenlenecek sempozyum, Toplumsal Barış ve Özgürlük Forumu kapsamında yürütülen tartışmaların devamı niteliğini taşıyor.
7-8 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek “Söz Almak: Toplumsal Hafıza, Tanıklık ve Travma Sempozyumu”nda geçmişte yaşanan şiddetin, kayıpların ve zorunlu sessizliklerin bireyler ve toplum üzerindeki etkileri farklı disiplinlerden uzmanların katılımıyla değerlendirilecek.
İki gün sürecek programda hafıza, tanıklık, yas ve adalet arasındaki ilişkiler tartışılırken, anlatılamayan hikâyelerin ve görünmez kılınan deneyimlerin ortak bir zeminde ele alınması amaçlanıyor.
İlk gün dört panel gerçekleştirilecek
Sempozyumun ilk günü, 7 Kasım'da Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ali Emiri Konferans Salonu'nda düzenlenecek. Saat 09.15'te kayıt işlemleriyle başlayacak programın açılış konuşmaları 09.45-10.30 saatleri arasında yapılacak.
Açılışta Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Serra Bucak ile Travma Çalışmaları Derneği Başkanı Nergiz Özdemir Eke konuşacak.
Saat 10.30-12.00 arasında gerçekleştirilecek ilk panel, “Susturulanın Sesi: Dil, Kimlik ve Kuşaklararası Travma” başlığını taşıyacak. Sosyolog Dr. Ronayî Önen'in moderatörlüğünü yapacağı panelde psikiyatrist ve yazar Azad Günderci, “Dil, Travma ve Kimlik”; psikolog Siyabend Aslan ise “Ruhsal Açıdan Anadili” başlıklı sunumlarını gerçekleştirecek.
Panele çevrim içi katılacak psikolog, yazar ve kültürlerarası psikoloji ve travmatoloji uzmanı Dr. Jan İlhan Kızılhan da kuşaklararası travma, toplumsal hafıza ve epigenetik üzerine değerlendirmelerde bulunacak.
Zorla kaybetmeler ve tamamlanamayan yas ele alınacak
Programın ikinci paneli, saat 12.15-13.45 arasında “Kayıp ve Tanıklık: Zorla Kaybetmeler, Cezasızlık ve Yas” başlığıyla gerçekleştirilecek.
Büyükşehir Belediyesinde görev yapan sosyal hizmet uzmanı İrfan Ekinci'nin yöneteceği panelde hak savunucusu Sebla Arcan, İHD Kadın Sekreteri Handan Coşkun ile nöropsikolog ve psikoterapist Masum Aydın sunum yapacak.
Panelde zorla kaybetmelerin yarattığı toplumsal ve bireysel travmalar, tamamlanamayan yas süreçleri, tanıklığın önemi ve Sur'da yaşananların hafıza üzerindeki etkileri değerlendirilecek.
Kadın direnişi ve toplumsal hafıza konuşulacak
Sempozyumun öğleden sonraki bölümünde kadınların tarihsel mücadelesi ve toplumsal hafızadaki yeri gündeme gelecek.
Saat 14.45-15.45 arasında düzenlenecek “Kadın Direnişi ve Hafızası” başlıklı panelin moderatörlüğünü sosyolog Didem Aydemir üstlenecek.
Panelde psikolojik danışman ve TJA aktivisti Esra Kahraman, Ortadoğu'da göç ettirilen Kürt kadınlarının hafızası, anadili ve iyileşme mekanizmaları üzerine konuşacak. Tevgera Jinên Azad'dan Rojda Bedia Akkaya ise Kürt kadın hareketinin tarihsel direniş mirası, komünal yaşam ve kolektif iyileşme başlıklarını ele alacak.
Hak ihlalleri ve bedensel hafıza tartışılacak
İlk günün dördüncü paneli saat 16.00-17.15 arasında “Bedende Kalan: Hak İhlalleri, Bedensel Hafıza ve Onarımın Koşulları” başlığıyla yapılacak.
Sosyal hizmet uzmanı Nihal Bozhan Özbek'in moderatörlüğündeki panelde psikiyatri uzmanı ve insan hakları savunucusu Dr. Burhanettin Kaya, sosyolog ve travma uzmanı Dilşen Özden ile Lund Üniversitesinden siyaset bilimci Dr. Pınar Dinç değerlendirmelerde bulunacak.
Panelde hak ihlallerinin insan bedeni ve hafızasında bıraktığı izler, sessizliğin etkileri, toplumsal yıkım ve iyileşmenin olanakları ele alınacak.
Yerel destek programları için öneriler geliştirilecek
Sempozyumun ilk günündeki panellerin ardından saat 17.30-18.40 arasında Politika Önerileri Oturumu gerçekleştirilecek.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin hafıza çalışmaları ile hak ihlali mağdurlarına ve kayıp yakınlarına yönelik yerel destek programlarının değerlendirileceği oturumda, uygulanabilir politika önerilerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Büyükşehir Belediyesi danışmanı Dr. Yasin Duman ile psikolog Zelal Kocakaya'nın kolaylaştırıcılığında yapılacak toplantıda farklı disiplinlerden ve kurumlardan katılımcılar görüşlerini paylaşacak.
İlk günün programı, saat 18.45'te gerçekleştirilecek kapanış konuşmalarıyla sona erecek. Kapanışta Travma Çalışmaları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi klinik psikolog Gizem Uyğur, derneğin kurucu üyesi Dr. Azad Dildar Günderci ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Emin Ay konuşacak.
Diyarbakır'ın hafıza mekânlarında yürüyüş yapılacak
Sempozyumun ikinci günü olan 8 Kasım'da ise etkinlikler konferans salonunun dışına taşınacak. Saat 09.30-13.30 arasında “Hafıza Yürüyüşü: Hatırlamak, Tanıklık Etmek, Unutturmamak” başlıklı program düzenlenecek.
Hakikat Adalet Hafıza Merkezinden Derya Bozarslan'ın rehberliğinde gerçekleştirilecek yürüyüş, Dağkapı Meydanı'ndan başlayacak.
Yürüyüş güzergâhında Saray Kapı, Dört Ayaklı Minare, Surp Giragos Ermeni Kilisesi, Surp Sarkis Kilisesi, Ortak Vicdan Anıtı ve Ermeni Kabristanı yer alacak.
Diyarbakır'ın çok katmanlı tarihine ve toplumsal hafızasına tanıklık eden mekânların ziyaret edileceği yürüyüşte, geçmişte yaşanan olayların izleri, yerinden edilme, kayıplar ve toplumsal hafızanın korunması konuları üzerinde durulacak.
İkinci günün programı saat 14.30-16.00 arasında düzenlenecek “Aklımızda Kalanlar/Hatırladıklarımız Atölyesi” ile tamamlanacak.
Katılım ücretsiz olacak
Türkçe ve Kürtçe konuşmaların yapılacağı sempozyumun tüm etkinlikleri ücretsiz ve herkese açık olacak. Ancak 8 Kasım'da gerçekleştirilecek Hafıza Yürüyüşü için 20 kişilik kontenjan ayrıldı.
Yürüyüşe katılmak isteyenlerin kayıtları 7 Kasım'da sempozyum alanında alınacak.
İki gün sürecek buluşmada toplumsal hafıza, tanıklık, travma ve adalet başlıklarının farklı yönleriyle ele alınması ve geçmişin izlerinin ortak tartışmalarla görünür kılınması hedefleniyor.
