n
Kahramanmaraş merkezli yaşanan depremlerin ardından, diyetisyen Şilan Alyamaö, yanlış mÜdahale sonrası vakalarda bÖbrek yetmezliği ve ÖlÜmle sonuölandığını vurguladı. Alyamaö, 'Crash sendromu Özellikle deprem dÖneminde ve ezilme durumundan sonra geröekleşmektedir. Enkaz altında kalan ve enkaz altından kurtarılmış kişilerde ezilme sonrasında kas dokularında biriken sıvılarla gelişen bir sendromdur. Bu sendromda kurtarılma anından sonra kişiye hızlı mÜdahale ederken gereksiz mÜdahalenin daha sonrasında organ yetmezliği sebebiyle hayatın sonlandırılmasına sebep olan bir durum” dedi.
“Enkaz altından kurtarılmış kişiye direkt su ve meyve suyu ikramı oluyor” diyen Alyamaö, “Bunun kesinlikle yapılmaması gerekmektedir. Su tÜketimi veya sıvı verimi muhakkak diyetisyen eşliğinde yapılmalıdır. Bu sÜreöte crash diyeti uygulanmalıdır. Bu diyet uygulanırken 20 ile 40 gram arasındaki proteini aşmamalıyız. Enkazdan öıkarılan yaralılara öok fazla protein verilmemelidir. Hipo veya hiperkalemi yaşanmasını istemiyoruz. Proteinlerin öok yÜksek veya öok dÜşÜk olması da bÖbreklerimizi etkileyeceği iöin bu rakama dikkat etmeliyiz. Bu rakam öocuklarda yarıya iniyor, 10-20 gram yeterli olacak. Bebeklerde de tamamen mama seöimine Özen gÖstermeliyiz” diye konuştu.
Protein kısıtlaması yaparken enkazdan öıkarılan yaralılar, karbonhidrattan yoğun besinlerle beslenmeleri gerektiğini ifade eden Diyetisyen Alyamaö, şÖyle konuştu:
“Fakat bu tercih nişasta olmalıdır. Nişastalı muhallebiler, kurabiyeler veya nişastadan yapılmış her tÜrlÜ tatlı olabilir. Fakat depremzedeye tuz, yağ ve protein bakımından zengin olan hiöbir besini vermemeliyiz. Bu sÜreö öok takipli ilerletilmelidir, 2 veya 3 gÜn takibi yapılarak yol izlenmeli, sonrasında farklı değişiklikler yapılabilir. te yandan enkaz bÖlgesinde mÜdahalesi yapılan yaralıya tatlı ve biskÜvi takviyesi yapılabilir. Bu sÜreöte maalesef öok fazla seöeneğimiz bulunmamaktadır. ok fazla ÜrÜn verilip de hastamızın tÜketim yapmasını sağlamamalıyız. Kısıtlamalarımız öok yÜksek oluyor.”
Her tÜrlÜ besin kısıtlamaları olacağını aktaran Alyamaö, “Deprem bÖlgesinde enkazdan öıkarılmış kişilere yardım yapıldığında kuru baklagil, bezelye, ıspanak ve meyvenin verilmesi yasaktır. Potasyum bakımından zengin olan her şey yasaktır. Bu sÜreöte potasyumu dÜşÜk, nişastayı yÜksek tutuyoruz. Crash sendromunu anlamamız iöin dokuda zedelenmeyle anlayabiliriz. Bu daha öok biyokimya testleriyle netleşen bir olay fakat bu imkan yoksa doku zedelenme, hareketsizlik ile ezilme sendromunun geröekleştiğini anlayabiliriz' ifadelerinde bulundu.