Saat 13.00’te başlayan toplantıya Diyarbakır Milletvekilleri Cengiz Çandar, Sezgin Tanrıkulu, Serhat Eren ile DEVA Partisi Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Doğan Hatun, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, hukukçular, akademisyenler ve basın mensupları katıldı.
“Hukukun barış sürecindeki rolü belirleyici olmalı”
Programın açılış konuşmasını yapan DİTAM Başkanı Mesut Azizoğlu, toplantının öneri ve tartışma temelli olduğunu belirterek, “Bugün son dönemde Kürt meselesinin çözümüyle ilgili yapılması beklenen hukuksal düzenlemeler ‘Neden Yapılmalı ve Neler Yapılmalı’ üzerine konuşacağız. Toplantının ilk oturumunda hukuksal dönüşümlerin nedenlerini, ikinci oturumda ise meclisteki komisyon çalışmaları üzerinden hukuksal ihtiyaçları tartışmayı planlıyoruz” dedi.
Azizoğlu, konuşmasında katılımcılara hitaben şu ifadelere yer verdi:
“Birinci toplantımızı 17 Mayıs 2025 tarihinde yine bu salonda gerçekleştirmiştik. Bugünkü toplantımızın alt başlığı ‘Toplumsal Barışın İnşasında Hukuksal Dönüşümler: Neden Yapılmalı, Neler Yapılmalı’.
Yıllardır bu tür toplantılarda Kürt meselesinin neden çözülmesi gerektiği konuşuluyordu. Ancak artık ‘neler yapılması gerektiğini’ tartışıyoruz. Kürt meselesinin çözümü için hukuksal düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği açıktır. Bugün bu düzenlemelerin hem toplumsal hem de anayasal boyutlarını ele alacağız.”
“Komisyonun çalışmaları toplumda beklenti oluşturdu”
Azizoğlu, TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmalarına da değinerek, komisyonun oluşturduğu toplumsal beklentiye dikkat çekti:
“Komisyondan öncelikli olarak sürecin hukuksal altyapısını oluşturmakla ilgili bir beklenti var. İkinci olarak da toplumsal rızanın üretilmesi, adalet duygusunun sağlanması ve geleceğe yönelik ortaklaşmayla ilgili beklentiler söz konusu. Bugün ikinci oturumda komisyon üyesi milletvekilleriyle bu konuları konuşacağız.”
DİTAM’ın da 26 Eylül 2025 tarihinde komisyon toplantısına katılarak görüşlerini paylaştığını hatırlatan Azizoğlu, “Komisyona sunduğumuz görüşlerin, DİTAM’ın 15 yıldır yaptığı bu tür toplantılarda dile getirilen önerilerin bir özeti olduğunu söyledik” dedi.
“Kürt meselesi bir kimlik, adalet ve eşitlik meselesidir”
Konuşmasında PKK’nin kendini feshetme kararının ardından doğan hukuksal boşluğa da değinen Azizoğlu, bu dönemde yapılması gereken yasal düzenlemelerin önemine vurgu yaptı.
“Kürt meselesi sadece bir güvenlik meselesi değildir. Dil, kimlik, eşitlik, adalet ve demokrasi meselesidir. Yapılacak tüm hukuksal düzenlemelerin bu kavramlar dikkate alınarak hazırlanması gerekir. Devletin gerekçeleriyle Kürtlerin beklentileri arasında farklar var. Bu farkların giderilmesi için meseleyi ortak bir tanım üzerinden ele almak gerekiyor,” diye konuştu.
Azizoğlu, ayrıca hukuksal düzenlemelerin yapılmasının tek başına yeterli olmayacağını da ifade ederek, “Toplumun zihniyet dönüşümü kolay olmayacak. Bu dönüşümün nasıl sağlanacağı konusu da uzun bir süre tartışılmaya devam edecek. Ancak hukukun katkısı, toplumsal barışın inşasında belirleyici bir role sahiptir,” dedi.
Toplantı iki oturumdan oluştu
Toplantı iki oturum halinde gerçekleştirildi.
Birinci oturumda Prof. Dr. Nilgün Toker, Dr. Salim Orhan ve Doç. Dr. Dilan Mızrak konuşma yaptı. Oturumun moderatörlüğünü ise DİTAM Başkan Yardımcısı Av. Ahmet Özmen üstlendi.
İkinci oturumda ise CHP Diyarbakır Milletvekili Av. Sezgin Tanrıkulu, DEVA Partisi Mersin Milletvekili Av. Mehmet Emin Ekmen ve DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Av. Serhat Eren konuşmacı olarak yer aldı. Bu oturumun moderatörlüğünü DİTAM Başkan Yardımcısı Av. Barış Yavuz yaptı.
“Barışın temeli adalet ve hukuktur”
Toplantının sonunda Azizoğlu, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’na ev sahipliği için teşekkür ederek, “Toplumsal hayatın ve birlikte yaşamanın temel düzenleyicisi olan hukukun, barış sürecinde de tamamlayıcı rolünü oynaması gerekiyor. Bugün burada konuşulanların barışa ve demokratik bir geleceğe katkı sunmasını diliyorum,” ifadelerini kullandı.
