Basın açıklamasını TMMOB Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi Eş Başkanı Şilan Mızrak okudu. Açıklamada, Suriçi'nin yalnızca Diyarbakır'ın değil, insanlık tarihinin en önemli kültürel miras alanlarından biri olduğu vurgulanarak, bölgenin giderek artan sorunlarla karşı karşıya kaldığı ifade edildi.
"Suriçi Mezopotamya'nın En Eski Yerleşimlerinden Biri"
Şilan Mızrak, binlerce yıllık geçmişiyle Suriçi'nin Mezopotamya'nın en eski yerleşim alanlarından biri olduğunu belirterek, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını söyledi.
Farklı kültürlerin ve inançların yüzyıllar boyunca bir arada yaşadığı Suriçi'nin, onlarca tarihi eser ve yapıyı günümüze kadar taşıdığına dikkat çeken Mızrak, bu zengin mirasın korunmasının herkesin ortak sorumluluğu olduğunu dile getirdi.
"Betonlaşan Kentin Nefes Alanı"
Açıklamada, Diyarbakır'ın hızla betonlaşan kent dokusuna karşın Suriçi'nin özgün mimarisi, geleneksel yapı sistemi ve insan ölçeğindeki sokaklarıyla kentin nefes aldığı en önemli alanlardan biri olduğuna vurgu yapıldı.
Kent büyüyüp dönüşürken Suriçi'nin büyük ölçüde özgün yapısını korumayı başardığını belirten Mızrak, bu özelliği sayesinde hem Diyarbakırlılar hem de yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgisini çektiğini söyledi.
Ancak ziyaretçi sayısındaki artışın beraberinde ciddi altyapı ve koruma sorunlarını da getirdiğini ifade eden Mızrak, tarihi alanlarda gerekli müdahalelerin zamanında yapılmamasının telafisi güç tahribatlara yol açtığını kaydetti.
"Tarihi Doku Geri Dönülmez Zarar Görüyor"
Mimarlar Odası açıklamasında, özellikle son yıllarda tarihi ve kültürel miras alanlarında yaşanan yapısal bozulmaların arttığına dikkat çekildi.
Koruma çalışmalarının yavaş ilerlediği belirtilen açıklamada, bu durumun yalnızca tarihi yapılara zarar vermediği, aynı zamanda Suriçi'nde yaşayan vatandaşların sosyal yaşamını da olumsuz etkilediği ifade edildi.
Şilan Mızrak, kentin özgün kimliğini koruyabilmek amacıyla yaptıkları gözlemler doğrultusunda hazırladıkları çözüm önerilerini kamuoyu ile paylaşmak istediklerini söyledi.
Koruma İçin Acil Çağrı
Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi, açıklamasında tarihi mirasın korunmasına yönelik çok sayıda öneri sıraladı.
Buna göre;
* Suriçi'ndeki tarihi hafızanın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için kapsamlı belgeleme ve koruma çalışmalarının hızlandırılması,
* Koruma Amaçlı İmar Planı (KAİP) hükümlerine eksiksiz uyulması,
* Diyarbakır Surları ve burçlarındaki restorasyonların bilimsel esaslara göre tamamlanması,
* Tescilsiz tarihi yapıların kayıt altına alınarak koruma sürecine dahil edilmesi,
* Yıkılmış veya kısmen ayakta kalan tarihi yapıların özgün kimlikleri korunarak restore edilmesi,
* Tarihi dokuya zarar veren kaçak ve kontrolsüz yapılaşmanın önlenmesi,
* Geleneksel sokak ve cephe dokusunun korunması,
* Restorasyon alanlarında uzun süredir görüntü kirliliği oluşturan iskele ve sac perdeler için kalıcı çözümler üretilmesi istendi.
Trafik ve Otopark Sorunu Masada
Mimarlar Odası, Suriçi'nde yaşanan ulaşım sorunlarına da dikkat çekti.
Açıklamada, kaldırımların işgallerden arındırılması, yayaların güvenli hareket edebilmesi için erişilebilirliğin artırılması gerektiği belirtilirken, ticari işletmelerin kamuya ait park alanlarını özel alan gibi kullanmasının önüne geçilmesi çağrısı yapıldı.
Ana ulaşım akslarında araç trafiğinin azaltılması gerektiği ifade edilirken, yaya öncelikli ulaşım modellerinin hayata geçirilmesi önerildi.
Surların dışında toplu otopark alanlarının oluşturulması, tur otobüsleri için özel park ve yolcu indirme-bindirme noktalarının planlanması gerektiği de öneriler arasında yer aldı.
Hijyen ve Aydınlatma Sorunları da Gündemde
Mimarlar Odası, Suriçi'nde kamusal yaşam kalitesinin artırılması için cadde ve sokak aydınlatmalarının güçlendirilmesini istedi.
İşletmelere yönelik düzenli hijyen denetimlerinin yapılması ve çevre temizliği konusunda sürdürülebilir programların uygulanmasının önemine dikkat çekildi.
"SUR Çalıştayı Düzenlenmeli"
Açıklamanın sonunda mevcut sorunların çözümü için tüm kurumların ortak hareket etmesi gerektiği vurgulandı.
Bu kapsamda Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Sur Belediyesi, TMMOB Amed İl Koordinasyon Kurulu ve ilgili tüm paydaşların katılımıyla kapsamlı bir "SUR Çalıştayı" düzenlenmesi önerildi.
Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi, kamuoyuyla paylaştığı açıklamada, "Bu kent hepimizin ortak yaşam alanıdır. Kentin geleceğini ilgilendiren her türlü çalışmada bilgi ve birikimimizle katkı sunmaya hazırız." ifadelerine yer vererek, Suriçi'nin korunmasının yalnızca kurumların değil tüm toplumun ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
