Bu artış, kentin büyümeye ve gelişmeye devam ettiğini gösteriyor. Ancak aynı veriler dikkatle incelendiğinde, bu büyümenin altında geleceğe ilişkin ciddi bir demografik riskin gizlendiği görülüyor. Çünkü toplam nüfus yükselirken, toplumun en önemli dinamiği olan 0-4 yaş çocuk nüfusunun toplam nüfus içindeki payı istikrarlı ve keskin biçimde geriliyor.
Grafikte görüldüğü üzere 2011-2018 döneminde %12 seviyelerinde seyreden 0-4 yaş grubu oranı, 2019 yılından itibaren sürekli düşüş eğilimine girmiş ve 2025 yılında %8,90'a kadar gerilemiştir. Başka bir ifadeyle, yalnızca son yedi yılda çocuk nüfusunun toplam nüfus içindeki payı 3 puandan fazla azalmıştır. Bu durum doğurganlık hızındaki düşüşün, değişen aile yapısının, ekonomik belirsizliklerin ve yaşam koşullarındaki dönüşümün nüfus yapısına doğrudan yansıdığını göstermektedir. Bugün çocuk nüfusunda yaşanan bu azalma, yarının okul çağındaki öğrenci sayısını, iş gücü potansiyelini, üretim kapasitesini ve ekonomik dinamizmini etkileyecek uzun vadeli bir demografik dönüşümün habercisidir. Nüfus artışının sürmesi tek başına yeterli değildir; önemli olan bu artışın yaş grupları arasında dengeli bir yapıya sahip olmasıdır.
Bu tablo, yalnızca istatistiksel bir değişim değil; Diyarbakır'ın geleceğine ilişkin güçlü bir uyarıdır. Başta yerel yönetimler, merkezi idare, üniversiteler ve ilgili kamu kurumları olmak üzere tüm paydaşların bu eğilimi yakından takip etmesi gerekmektedir. Genç aileleri destekleyen sosyal politikaların güçlendirilmesi, kadın ve genç istihdamının artırılması, uygun maliyetli konut projeleri, kreş ve okul öncesi eğitim yatırımlarının yaygınlaştırılması ile çocuk sahibi olmayı teşvik eden ekonomik destek mekanizmalarının geliştirilmesi artık bir tercih değil, stratejik bir zorunluluktur. Bugün alınacak doğru kararlar, Diyarbakır'ın gelecekte genç, üretken ve sürdürülebilir bir nüfus yapısına sahip olmasını sağlayacaktır. Aksi halde, bugün sessizce ilerleyen bu demografik değişim, yarının telafisi güç sosyal ve ekonomik sorunlarına dönüşebilir.
HAZIRLAYAN:
Mahfuz DENİZ- JCI Ödüllüsü
Veri Analisti
