Tarihi asırlar öncesine dayanan, Osmanlı döneminde kılıç ustalarının bile şifa niyetine başvurduğu geleneksel bakırcılık sanatı, günümüzde usta eksikliği nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. 2019 yılından beri baba mesleğini sürdüren Diyarbakırlı bakır esnafı Barış Tunç, asırlık bu zanaatın yaşatılması ve gençlere istihdam kapısı olması için devlet, belediyeler ve halk eğitim merkezleri öncülüğünde acil projeler üretilmesi gerektiğini vurguladı.
Bakırın hem sağlık açısından faydalarına hem de ticari potansiyeline dikkat çeken Tunç, yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgisine rağmen kentte usta yetişmediği için birçok ürünün dışarıdan geldiğini belirterek yetkililere çağrıda bulundu.
Bakırın insan vücuduna olan faydalarının saymakla bitmeyeceğini ifade eden Barış Tunç, "Bakırın vücuda faydası çok. Eklem ağrısına, romatizmaya iyi gelir. vücuttaki elektriği dengeler ve antioksidan özelliğe sahiptir. Bunu nenelerimiz bile kullanırdı. Hatta Osmanlı döneminde kılıç ustaları, eklem ağrılarına iyi gelsin diye bakırdan faydalanırlardı. Şimdilerde ise güncel ürünlerin üzerine Nazar Ayeti, Ayet-el Kürsi ve Hazreti Süleyman’ın mührü gibi manevi motifleri işleyerek geleneksel yapıyı koruyoruz" şeklinde konuşarak, bakırın kültürel ve şifa yönünü oluşturan noktalara dair bilgiler paylaştı.
Konuşmasının devamında Diyarbakır, bakırına hem yerli hem de yabancı turistlerin ilgisinin çok yoğun olduğunu belirten Tunç, özellikle dijital platformlardaki yüksek fiyatlar ile tarihi çarşıdaki uygun fiyatlar arasındaki farkın cazibe yarattığını söyledi. Tunç, "Çeşitli platformlarda yüksek fiyatlara satılan bu ürünler, burada çok daha uygun. Alıcılar, internet sitelerinde bir tane alabilecekleri fiyata tarihi çarşımızdan iki-üç tane ürün alabiliyorlar. Bu yüzden bizi tercih ediyorlar. her iki tarafın da ilgisinden memnunuz" diye konuştu.
"Usta Yok, Ürünler Diyarbakır Dışından Geliyor"
Sektörün en büyük kanayan yarasının usta yetersizliği olduğunu dile getiren Barış Tunç, "Diyarbakır'da şu an en popüler ürünler bileklik, küpe ve kolye gibi takılardan ibaret. Oysa usta yetişse çok daha değişik ve sanatsal işler yapılabilir. Bu zanaat asırlardan asıra aktarılarak bugünlere ulaştı. Yarın layıkıyla bu işi yapan sadece iki ustamız kalsa ve arkalarından kimse gelmese bu asırlık zincir kopacak. Diyarbakır, bakırın ana merkezlerinden biri olmasına rağmen, şu an usta eksikliğinden dolayı çarşıdaki birçok bakır bileklik, kolye ve küpe Diyarbakır dışından şehre getiriliyor" asırlık zanaatın geleceğine dair endişelerini paylaştı.
Belediyelere ve Halk Eğitime Proje Çağrısı
Bakır aksesuar zanaatının yok olmaması için reçetenin gençlerin teşvik edilmesi olduğunu belirten Tunç, çözüm için kurumsal bir seferberlik gerektiğini ifade etti. Yetkililere seslenen deneyimli esnaf Tunç, "Bakırcılık gittikçe azalıyor ancak bu çok değerli bir zanaat, bir sanat. Eğer belediye veya devletimiz bu işe el atıp desteklerse, konu bir proje haline getirilirse bu zanaat yaşar. Halk Eğitim Merkezleri ya da belediyeler öncülüğünde açılacak kurslar, gençlerimiz için hem harika bir iş imkanı hem de bir ustalık fırsatı yaratacaktır. Benim en önemli önerim şudur: asırlık mirasımızın geleceğe, hatta yeni asırlara taşınması için usta yetiştirilmesine mutlak suretle öncelik verilmesidir" ifadelerini kullanarak, yapılması gereken çalışmalara dikkat çekti.