Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi (DİSKİ) Genel Müdürlüğü, Kulp ilçesi kırsalında içme suyu altyapısında ortaya çıkan iki farklı soruna eş zamanlı müdahale etti. Kayahan Mahallesi ve bağlı üç mezranın içme suyu kaynağında meydana gelen yapısal bozulma giderilirken, Tuzla Mahallesi Badıka Grup İçmesuyu Terfi Merkezi, Konuklu Merkez ve Aygün Mahallesi Sarıtaş Mezrasındaki keson kuyularda yaşanan pompa arızalarına kalıcı bir teknik çözüm getirildi.
Sel baskını Kayahan’da kaynağa erişimi kesti
Kış aylarında gerçekleşen sel baskını nedeniyle Kayahan Mahallesi’ndeki keson kuyunun çevresi aşındı, kuyu içi balçıkla doldu ve saha ekiplerinin kaynağa erişimi kesildi. Bu tablo, mahalle halkı ile bağlı üç mezranın içme suyu erişimini doğrudan riske soktu. Kaynağa yönelik su arzının durması, temiz suya erişimin tek noktaya bağlı olduğu kırsal yerleşimlerde erişim güvenliğini kritik düzeye taşıdı.
Kuyu önüne set çekilerek onarım tamamlandı
Saha ekipleri, kuyu önüne set çekerek taşkın etkisini durdurdu; kuyu içindeki balçık tahliye edilerek erişim yeniden açıldı ve aşınan çevre yapısı onarıldı. Set uygulamasıyla kaynak gelecekteki taşkınlara karşı dirençli hâle getirilerek işlevselliği geri kazandırıldı ve su arzı yeniden sağlandı.
Yatay milli pompalar arıza döngüsüne yol açıyordu
Kulp’un diğer içme suyu merkezlerinde kullanılan yatay milli pompalar sık aralıklarla arıza vererek su temininde aksamalara neden oluyordu. Arızaların kök nedeni, keson kuyu koşullarına uygun olmayan pompa tipinden kaynaklanıyordu. DİSKİ ekipleri, dört merkezdeki yatay milli pompaları dalgıç pompalara dönüştürerek arıza riskini ortadan kaldırdı ve kuyulardan çekilen su miktarını artırdı.
Dört merkezde debi iki katına yükseldi
Yapılan dönüşüm sonrasında Tuzla Mahallesi’nde su debisi saniyede 3 litreden 4,5 litreye, Aygün Mahallesi Sarıtaş Mezrası’nda saniyede 1,5 litreden 3 litreye, Badıka Grup İçmesuyu Terfi Merkezinde saniyede 5 litreden 12 litreye, Konuklu Merkez Mahallesi’nde ise saniyede 1,5 litreden 3 litreye yükseldi. Elde edilen kapasite artışı, bölgedeki daha fazla mezra ve köyün su şebekesine bağlanmasına imkân tanıdı.
Ekin, müdahaleleri kapasite ve erişim güvenliği kararı olarak değerlendirdi
Kulp Şube Müdürü Nihat Ekin onarım ve dönüşüm çalışmalarının bölgenin su erişim kapasitesini yapısal olarak güçlendirdiğini belirtti. Ekin, kırsal yerleşimlerde suya erişimin taşıdığı önemi değerlendirerek şöyle konuştu:
“Kırsal mahalle ve mezralarda içme suyu çoğu kez tek bir kaynağa bağlıdır, bu da her müdahaleyi erişim güvenliğinin ötesinde bir sorumluluğa dönüştürür. Kayahan’da kuyuyu yeniden işler kılmakla yetinmeyip set uygulamasıyla kaynağı gelecekteki taşkınlara karşı korumayı hedefledik. Keson kuyularda dalgıç pompaya geçiş ise bizim için bir onarım tercihinden çok bir kapasite kararıdır. Kulp’un dağlık coğrafyasında her ek litre, birkaç haneye daha ulaşan bir hat demektir. Bu çalışmaları, bölgenin su geleceğini bugünden planlayan bir anlayışın parçası olarak görüyoruz.”
Kulp kırsalında eş zamanlı yürütülen keson kuyu onarımı ve pompa dönüşümü, içme suyu temininde kapasiteyi artırırken arıza ve taşkın kaynaklı aksamaları asgariye indirdi.
