Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Bayraktar, topuk kanı başta olmak üzere yenidoğan döneminde yapılan taramaların, bazı metabolik ve genetik hastalıkların erken tanısında önemli rol oynadığını aktardı.
Yenidoğan taramalarının yalnızca hastalık tespiti için değil, bebeklerin sağlıklı gelişimini korumak için de önemli olduğunu vurgulayan Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:
"Yenidoğan taramalarının temel amacı, bebekte henüz belirti ortaya çıkmadan bazı hastalıkları saptamaktır. Çünkü bazı hastalıklar doğumdan sonraki ilk günlerde dışarıdan fark edilemeyebilir. Ancak zamanında tanı konulmadığında zihinsel gelişim geriliği, nörolojik hasar, büyüme-gelişme sorunları ve hatta yaşamı tehdit eden tablolar ortaya çıkabilir. Yenidoğan taramaları, geri dönüşü olmayan hasarlar oluşmadan önce tanı ve tedavi şansı sunar."
Bayraktar, yenidoğan bebeklerin doğum sonrası genel durumlarının iyi olmasının taramaların gereksiz olduğu anlamına gelmediğini belirterek, ailelerin en sık üzerine düşündüğü noktalardan birinin, "Bebeğim iyi görünüyor, neden test yapılıyor?" sorusu olduğuna dikkati çekti.
Tarama testlerinin hasta görünen bebekleri değil, henüz belirti vermeyen riskleri erken yakalamak için yapıldığını kaydeden Bayraktar, bu nedenle bebeğin emmesi, ağlaması ya da genel görünümünün iyi olmasının, tarama gerekliliğini ortadan kaldırmayacağını vurguladı.
Bayraktar, topuk kanı taramasının yenidoğan sağlığı açısından önemli bir basamak olduğuna değinerek, "Bebeğin topuğundan alınan birkaç damla kanla bazı kalıtsal, metabolik ve hormonal hastalıklar açısından değerlendirme yapılabilir. Türkiye'de yenidoğan tarama programı kapsamında fenilketonüri, konjenital hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği, kistik fibrozis, konjenital adrenal hiperplazi ve spinal müsküler atrofi gibi hastalıklar taranıyor. Bu hastalıkların bir kısmı erken dönemde ilaç, özel beslenme, yakın takip ya da uygun tedavi yaklaşımlarıyla kontrol altına alınabilir." değerlendirmesini yaptı.
- "Erken tanı tedavi seçeneklerinin zamanında değerlendirilmesi açısından önemli"
Bazı hastalıklarda tedaviye geç kalınmasının geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabileceğine işaret eden Bayraktar, bazı metabolik hastalıklarda uygun diyet tedavisine erken başlanmasının, bebeğin nörolojik gelişimi açısından büyük önem taşıdığını kaydetti.
Bayraktar, konjenital hipotiroidi gibi durumlarda erken tanı ve tedavinin zihinsel gelişimin korunmasına katkı sağladığını belirterek, "SMA gibi bazı hastalıklarda da erken tanı, tedavi seçeneklerinin zamanında değerlendirilmesi açısından kritik olabilir. Bu nedenle yenidoğan taraması, sadece bir test değil, bebeğin geleceğini etkileyebilecek koruyucu bir sağlık uygulaması." ifadelerini kullandı.
Tarama sonuçlarının aileler tarafından doğru değerlendirilmesi gerektiğini ve şüpheli sonuçların kesin tanı anlamına gelmediğini aktaran Bayraktar, "Bu durumda ileri değerlendirme, tekrar test ya da ilgili uzmanlık alanlarına yönlendirme gerekebilir. Önemli olan, ailelerin paniğe kapılmadan sağlık ekibiyle iletişimde kalması ve önerilen kontrolleri aksatmaması." değerlendirmesinde bulundu.
Bayraktar, yenidoğan taramalarında en kritik noktalardan birinin sonuçların takip edilmesi olduğunu kaydederek, topuk kanının alınması kadar sonucunun izlenmesinin de önemli olduğunu belirtti.
Ailelerin bebekleri için yapılan tarama testlerinin sonuçlarını takip etmesi gerektiğinin altını çizen Bayraktar, şunları kaydetti:
"Aile hekimi ya da çocuk hekimi tarafından yapılan yönlendirmelere mutlaka uymalı. Gecikmeler, bazı hastalıklarda tedavi başarısını olumsuz etkileyebilir. Yenidoğan dönemi, bebeğin sağlıklı yaşam temellerinin atıldığı çok hassas bir dönem. Yenidoğan taramaları, erken tanı sayesinde hem bebeğin yaşam kalitesini artırır hem de ailelerin ileride karşılaşabileceği ağır sağlık sorunlarının önüne geçilmesine yardımcı olur. Bu nedenle her bebeğin yenidoğan taramalarının zamanında yapılması ve sonuçlarının dikkatle takip edilmesi büyük önem taşıyor."