Mardin'den Muş'a gelen aileler, Şenyayla ve Andok Dağları'nın eteklerinde günler sonra mangal kömürüne dönüşecek meşe odunlarını büyük bir emekle tek tek diziyor.
Yaklaşık 100 kişiden oluşan 17 aile, devletin kesim izni verdiği alanlarda budanan meşe ağaçlarını traktörlerle üretim sahasına taşıyor.
Sabahın erken saatlerinde işe başlayan aile bireyleri, odunları tek tek dizerek kömür üretiminin en önemli aşamalarından biri olan büyük yığınları oluşturuyor.
Kadın, erkek ve çocukların birlikte çalıştığı üretim sürecinde odunlar, kubbe şeklinde büyük yığınlar haline getiriliyor. Hazırlanan yığınların üzeri daha sonra saman ve toprakla kapatılarak kontrollü şekilde yakılıyor.
Yaklaşık bir ay süren kömürleşme sürecinin ardından elde edilen mangal kömürleri, paketlenerek satışa hazır hale getiriliyor.
Sıcak havaya rağmen çalışmalarını sürdüren aileler, günler sonra kömüre dönüşecek odunları büyük bir emekle hazırlıyor.
"Büyük emek ve zorluklarla mangal kömürü üretiyoruz"
Çocukluğundan bu yana kömür üretimi yaptığını belirten 65 yaşındaki Davut Sazan, geçimlerini sağlamak için her yıl ailece Muş'a geldiklerini söyledi.
Sıcak ve zorlu coğrafyada çalıştıklarını ifade eden Sazan, şöyle konuştu:
"Bu iş büyük emek istiyor. Sabah saat 04.00'te kalkıp çalışmaya başlıyoruz. Önce odunları hazırlıyoruz, sonra tek tek dizerek bu yığınları oluşturuyoruz. Daha sonra üzerini kapatıp yakıyoruz. Bugün yaptığımız işin karşılığını ancak aylar sonra alabiliyoruz. İçinde bulunduğumuz zor şartları görüyorsunuz. Büyük emek ve zorluklarla mangal kömürü üretiyoruz. Ürettiğimiz kömürleri Türkiye'nin dört bir yanına gönderiyoruz. Bu sıcakta, tozun içinde çalışıyoruz. Mevsime göre en az 7 ay burada kalıyoruz. Kışın ise memleketimize gidiyoruz. 10 yaşın üzerindeki herkes çalışıyor. Çalışma durumuna göre her aile yaklaşık 60 ila 100 ton mangal kömürü üretebiliyor."
"Kadın erkek ayrımı olmadan herkes bu işin içinde"
Beş çocuk annesi Rojda Sazan da kadınların üretimin her aşamasında görev aldığını belirtti.
İşlerinin oldukça zahmetli olduğunu anlatan Sazan, "Hem ev işleriyle ilgileniyoruz hem de odunların hazırlanması, taşınması ve dizilmesinde çalışıyoruz. Kadın erkek ayrımı olmadan herkes bu işin içinde. Kolay değil ama geçimimizi buradan sağlıyoruz. Kestiğimiz odunları traktörle indiriyoruz. Bu süreç yaklaşık bir ay sürüyor. Sonra odunları küçük parçalara ayırıp üretim alanına taşıyoruz. 10-15 gün boyunca odunları elle tek tek dizerek tepe oluşturuyoruz. Ardından saman ve toprakla üzerini kapatıyoruz. Son olarak ateşi içeri vererek kömürleşme sürecini başlatıyoruz." ifadelerini kullandı.
"Bu iş birçok aile için ekmek kapısı"
Kayalısu Köyü Muhtarı Bilal Erez ise mangal kömürü üretiminin devletin izni doğrultusunda yapıldığını belirterek, birçok ailenin bu işten geçimini sağladığını söyledi.
Erez, "Bu iş birçok aile için ekmek kapısı. Üretim, devletin izin verdiği alanlarda gerçekleştiriliyor. Meşe ağaçları kontrollü şekilde kesildiğinde yeniden filizleniyor ve çoğalmaya devam ediyor." diye konuştu.

Kaynak: AA