Diyarbakır’ın merkez Sur ilçesi, geçmişten günümüze ulaşan birçok yapısı ile kentin tarihi dokusunun tanımlandığı ve aktarıldığın nokta olarak tarihe ışık tutmaya devam ediyor. İlçe genelinde bulunan yapılar sadece mimari ve mühendislik yapıları olarak görev görmüyor, aynı zamanda kültürün aktarıldığı, tarihin nesillere ulaştırıldığı canlı yapıtlar olarak da betimleniyor.
Bu yapılar arasında bazen, hamamlar, hanlar, kervansaraylar, bazen kaleler, burçlar, ibadethaneler kente gelen yerli ve yabancı misafirlerin uğrak noktası oluyor. Bu yapıların tamamı asırlara meydan okuyup, günümüze ulaşırken, tarihi de beraberinde bugüne ulaştırıyor. Kentin efsaneleri, yaşanmışlıkları, edebi, tarihi, siyasi ve toplumsal yaşanmışlıkları taşlara işlenirken, dile gerek olmaksızın yapılar, her bir anıyı işitilebilecek düzeyde misafirlerine fısıldıyor.
Bunlardan biride Sur ilçesi, Melik Ahmet Caddesi üzerinde bulunan Sarı Saltuk Camisi oluyor. Cami, haziresinde meftun olan dönemin din alimleri arasında yer alan Şeyh Sadık Ali ve diğer adı ile Sarı Sadık diye halk arasında tanınan kişiden ismini alıyor.
Caminin kesin yapılış tarihi bilinmiyor. Ancak 1980 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından tescillenerek koruma altına alınmıştır. Kültürel ve tarihi niteliğe sahip cami ise tek yapı biriminden oluşuyor. Bazalt taşlardan inşa edilen cami kemer biçimde, silindirik bir görünüme sahip iken, dış duvarlarında ise çeşitli motifler yer alıyor. Minaresiz yapı olan caminin üst tavan kısımlarında ise yağış sularını tahliye edecek su ağızları bulunuyor.
Zemini de bazalt taşlar ile döşeli olan caminin bahçesinde ise çeşitli dönemlerde yaşamış medrese âlimlerinin kabirleri de bulunuyor. Anıtsal yapı statüsüne sahip cami, günün bütün vakitlerinde ibadete ve ziyarete açık biçimde bulunuyor.
