“Silahsızlanma hukuki güvenceye bağlanmalı”
Açıklamada, Türkiye’nin Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl çözümü açısından kritik bir süreçten geçtiği vurgulandı. 1 Ekim 2024’te başlayan sürecin, PKK’nin silah bırakma ve kendini feshetme kararıyla yeni bir aşamaya evrildiği belirtilerek, çatışmasızlık ortamının toplumda umut yarattığı ifade edildi.
İHD, silahların susmasının önemli bir adım olduğunu ancak bunun tek başına kalıcı barış için yeterli olmadığını belirterek, sürecin mutlaka hukuki reformlarla desteklenmesi gerektiğine dikkat çekti. Açıklamada, geçmiş çözüm süreçlerinin başarısızlıkla sonuçlanmasında yasal ve idari düzenlemelerin eksikliğinin önemli rol oynadığı hatırlatıldı.
“Somut adım atılmaması endişe verici”
TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun hazırladığı raporun üzerinden aylar geçmesine rağmen somut adımların atılmadığına işaret edilen açıklamada, hükümetin süreci söylem düzeyinde bırakmaması gerektiği kaydedildi.
Barış sürecinin yalnızca güvenlik perspektifiyle değil, temel hak ve özgürlükler çerçevesinde ele alınması gerektiği vurgulanan metinde, demokratikleşme ve iç barışın güçlendirilmesinin önemine dikkat çekildi.
Çerçeve yasa ve reform çağrısı
İHD, PKK’nin silah bırakma kararını güvence altına alacak kapsamlı bir çerçeve yasanın gecikmeden çıkarılması gerektiğini belirtti. Bu yasanın açık, kapsayıcı ve keyfiliği önleyecek nitelikte olması gerektiği ifade edilirken, silah bırakanların topluma kazandırılması için eğitim, sağlık ve istihdam alanlarında destek mekanizmalarının kurulması gerektiği dile getirildi.
Ayrıca sürecin izlenmesi için TBMM bünyesinde tüm siyasi partilerin katılımıyla bir “İzleme ve Denetleme Komisyonu” oluşturulması önerildi.
Demokratikleşme ve hak ihlallerine dikkat çekildi
Açıklamada, kalıcı barış için siyasi mahpusların serbest bırakılmasını sağlayacak düzenlemelerin yapılması gerektiği ifade edildi. Bunun yanı sıra:
- AİHM ve AYM kararlarının uygulanması,
- Kayyım uygulamasına son verilmesi,
- Hasta mahpusların serbest bırakılması,
-İdare ve Gözlem Kurullarının kaldırılması,
- Tutuksuz yargılamanın esas alınması,
- KHK ile ihraç edilenlerin görevlerine iadesi,
- Terörle Mücadele Kanunu’nun kaldırılması
gibi başlıklar sıralandı.
“Tarihi fırsat kaçırılmamalı”
İHD, çatışmasızlık ve silahsızlanma sürecinin kalıcı barışa dönüşmesi için siyasi ve hukuki adımların gecikmeden atılması gerektiğini belirterek, bu sürecin “tarihi bir fırsat” olduğuna vurgu yaptı. Açıklama, barış ve demokratikleşme çağrısıyla sona erdi.
