12 Eylül döneminin ağır şartlarında çekilen Yılmaz Güney’in Yol filmi, bölgede yaşayan bireylerin sessiz direnişine dair güçlü imgeleri bugüne taşıyan nadir eserlerden biri olarak biliniyor. Bu mirası yeniden görünür kılan RÊ/YOL Sergisi, tarihin perde arkasında kalan yüzünü özgün bir sanat diliyle izleyiciyle buluşturuyor.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde, Ortadoğu Sinema Akademisi ve Sînebîr öncülüğünde düzenlenen Uluslararası 3. Amed Film Festivali başlıyor. Bir hafta sürecek festivalde uzun, kısa ve belgesel türlerinde Türkiye ve dünya sinemasından toplam 84 film gösterilecek. Festival seçkisi kadar merak uyandıran özel bir etkinlik ise Yılmaz Güney’in hafızalara kazınan Yol filminin sergisi olacak.
Bir sürgün hikâyesinin izi
Sergi, Zürih Kaktüs filminin yapımcısı Edi Hubsmidt’in “Yol – Bir Sürgün Hikayesi” kitabından ilhamla hazırlandı. Hubsmidt, 1980 yılında Isparta Cezaevi’nde bulunan Yılmaz Güney’in kaçış planlarında yer aldığı süreci ve Paris’te üstlendiği yapımcılığın ardından filmin Cannes’a uzanan yolculuğunu fotoğraflarla anlatıyor. Yönetmenin sürgündeki yaşam koşullarını belgeleyen eser, Türkçe, Kürtçe, İngilizce ve Almanca olarak yayımlandı.
Festival komitesi Hubsmidt’i onur konuğu olarak davet etmesine rağmen, sanatçı sağlık sorunları nedeniyle yıl sonuna kadar tüm programlarını iptal ettiği için festivale katılamayacak.
Yol’un genç sanatçılarca yeniden doğuşu
Serginin küratörleri Mahmut Wenda Koyuncu ve Remzi Sever, Yol’un yalnızca bir film olarak değil, aynı zamanda kuşaklara ilham veren bir direniş hafızası olarak yeniden yorumlanması gerektiğini vurguladı. Bu doğrultuda 16 genç sanatçı, filmi tekrar izleyerek kendi duygu ve algılarını üretime dönüştürdü.
Fotoğraf, video ve resim gibi farklı disiplinlerde hazırlanan eserlerin yanı sıra, Yol filmine ait özgün görseller ve Edi Hubsmidt’in arşiv fotoğrafları da serginin merkezinde yer alıyor.
Sergide yer alan sanatçılar
Ahmet Karabulak, Baran Güven, Berat Işık, Berfin Çetin, Cansel Deveci, Damla Yıldari, Dilan Cudi Saruhan, Ela Saçkın, Emre Samancı, Ergin Kaya, Fevzi Koyuncu, Hasan Ankut, İlknur Çayır, Leyla Kalkan, Murat Gök, Nuşen Özün, Sevgi Sarıyıldız, Sidar Baki, Suat Yakut ve Veli Mert’in çalışmaları izleyiciyle buluşacak.
İmgelerin özgürleşmesi
RÊ/YOL Sergisi, Diyarbakır'daki genç sanatçılar, Çand Amed Kültür ve Kongre Merkezi ekipleri ve deneyimli sanatçıların ortak katkısıyla hazırlandı. Atölye sürecinde Yol filmi defalarca izlenmiş, tartışılmış ve filmin bugüne yansıyan anlamı üzerine yeni düşünsel katmanlar üretilmiş. Serginin ana amacı ise “mücadelelerin birer imge mücadelesi olduğunu göstermek” ve filmin sahnesini dekolonyal bir perspektifle yeniden okumak olarak ifade ediliyor.
Toplumsal hafızaya yeni bir kapı
RÊ/YOL, izleyiciye yalnızca geçmişi hatırlatmıyor; imgelerin bugünde de yaşamaya devam ettiğini vurguluyor. Sergi, Yol’un tarihsel yükünü genç sanatçıların bakışıyla günümüze taşıyarak toplumsal hafızanın yeniden inşasına katkı sunuyor.
Sergi, festivalin açılış günü olan 7 Aralık Pazar günü Çand Amed Kültür ve Kongre Merkezi’nde kapılarını açacak.
