Diyarbakır'da Toplu Ulaşım Sorunu ve Çözümü Geleceği

Diyarbakır kent merkezini oluşturan Kayapınar, Yenişehir, Bağlar, Sur ilçeleri her geçen gün nüfus yoğunluğu açısından büyük bir artış kaydediyor. Bu durum kentin mevcut işgücü potansiyelinden, tarım, hayvancılık, sanayi, hizmet sektörünün ihtiyaç duyduğu çalışacak kişi sayısının sürekli olarak artmasından kaynaklanıyor. Maalesef bu durum ile beraber yerel ve merkezi yönetimlerin Diyarbakır kent merkezinin yerleşim ve ulaşım açısından yeteri kadar düşünülmediği ve gerektiği açıdan şehir planlaması yapılmadığı anlaşılıyor. Kentin mevcut ana yolları ile caddeleri, sokakları ve ara alterleri maalesef mevcut araç yükünü kaldıramıyor. Şehirleşme ve kentleşme açısından eksik planlamanın getirdiği bu sorunun yanı sıra önemli bir diğer sorun ise yerel yönetimlerin kent içi toplu ulaşım ağını maddi veya herhangi bir başka nedenden dolayı güçlendirememesi de oluyor.

Kentte artık toplu ulaşım araçları ile bir yerden bir yere gitmek kolaylık ile sağlanamıyor. Her geçen gün toplu taşıma araçları ile gidilen mesafe kısa olmasına rağmen süre açısından uzun dakikalara ulaşıyor. Toplu taşıma araçları deyim yerinde ise tıka basa dolup taşıyor, çoğu zaman kimi vatandaşlar toplu taşıma araçlarında kendilerine yer bulamıyor. Bu durumun oluşmasında maalesef akaryakıt ve diğer girdiği maliyetleri nedeniyle minibüs ve dolmuşların giderek ulaşım sektöründen çekilmesi de önemli bir rol oynuyor. Diğer yandan minibüs ve özel halk otobüsü gibi toplu taşıma araçlarının yolcu biniş fiyatlarını sürekli olarak artırması vatandaşı mağdur ederek ulaşım çilesinin artmasına zemin hazırlıyor

Belediyelerin Üzerine Düşen Görev

Belediyeler fen işlerinin yanı sıra toplumun refahı ve düzeni içinde önemli işler yapan kamu kurumlarıdır. Bunun yanı sıra belediyeler ulaştırmanın düzene girebilmesi için ana üstlenici kamu kurumudur. Bu açıdan düşünüldüğünde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi maalesef ki yeterli bir çaba içerisine girmediği görülüyor. Bu sorun genelinde bakıldığında mevcut yönetimi tam anlamıyla suçlamak uygun olma olmaz. Çünkü iş başındaki başkanlar göreve geleli 3 yıl olmadı bile. Önceki yönetimlerin yanlış toplu taşıma planlamaları ve 2022 yılında alınan 100 adet otobüsün gerekli performansı gösterememesi de önemli bir sorun olmaktadır. Mevcut yönetimin yapması gereken ise toplu ulaşım ağının güçlendirilmesi ve desteklenmesi olmaktadır. Bunun için öncelikle kaçınılmaz olarak toplu taşıma araç sayısının bir miktar daha güçlendirilmesi gerekmektedir. Ancak bu geçici çözümün yerini en kısa sürede hafif bir raylı sistem almalıdır. Yıllardır sözü verilen toplu ulaşım için bir değer oluşturan hafif raylı sistemin bir an önce ortak akıl ve uzlaşı zemininde faaliyete geçirilmesi kaçınılmaz bir gerekliliktir. Hafif raylı sistem ile kent modern bir ulaşım ağına kavuşacak, insanların kalabalıklar oluşturduğu görüntüler ortadan kalkacaktır.

Hafif raylı sistem sadece bir ulaştırma Projesi olarak görülmemeli bir medeniyet gelişiminin parçası olarak düşünülmelidir.

Son olarak hafif raylı sistemin yaşama geçirilmemesi halinde ve toplu ulaşımda görülen sorunların ortadan kaldırılmadığı takdirde maalesef ki Diyarbakır'da ulaşım sorunu çığ gibi büyüyecek ve kentin ulaşım düzeni karmaşık hale gelecektir. Umut odur ki kentte faaliyet gösteren bütün kamu kurumlarının ortak bir zeminde toplu ulaşıma çözüm bulmasıdır.