Diyarbakır, kuruluş yıllarından, günümüze kadar çeşitli devletlere, milletlere, dinlere, kültürlere ev sahipliği yapması nedeni ile birçok tarihi ev kültürel yapıyı halen ev sahipliği yapıyor. Bu yapılar arasında bir birinden benzersiz çeşitli anıtsal değer taşıyan eserler yer alırken, hanlar, hamamlar, kervansarayalar ve konaklar, halen yapı türüne göre ayrıcalıklarını korumaya devam ediyor.
Özelliklede Deliller Hanı sahip olduğu yapısal, tarihsel ve kültürel değer açısından en ayrıcalıklı yapı olarak günümüze ulaşırken, tarihin merkez üssü olma özelliğini de korumaya devam ediyor. konaklama alanı olarak kullanılma işlevine sahip han, 16 yüzyıl eseri olurken, Osmanlı beylerbeyi Deli Hüsrev Paşa tarafından inşa edilerek, Diyarbakır’a armağan edilmiş.
Asıl işlevi ticari hayatın Diyarbakır’da diri tutulmasına yardımcı olmak olan han, aynı zamanda hac görevini gerçekleştirmek isteyenlere rehberlik eden delillerin konaklama alanı olması nedeni ile de din tarihi açısından da önemli sayılmaktadır. Selçuklu mimarisinin devamı niteliğinde olan han, dört yapılıdır ve geniş bir avluya sahiptir.
Turizm Hareketliliğine Büyük Katkı Veriyor
Hanın kiracılarından olan esnaflar, Deliller Hanının turizm potansiyelinin işletilmesinde büyük görev aldığını belirtirken, yerli ve yabancı turist kafilelerinin yılın büyük çoğunluğunda uğrak noktası olduğunu ifade ediyor. Diyarbakır’ın tarihi ve kültürel yaşamından derin izler taşıyan han, misafirlere kent hakkında izlenimde bulunma imkanı verirken, esnaflar, hanın ulusal ve uluslararası programlar ile cazibe merkezi haline dönüştürülmesinin gerekli olduğunu vurguluyor.
Diyarbakırlıların İncisi
Bazı Diyarbakırlı vatandaşlar hanın, günümüze ulaşan diğer yapılara göre daha değerli olduğunu söylerken, “burası bizim incimizdir. Diyarbakır’da en iyi korunarak, günümüze ulaşan yapıdır. Aslında burasının kent ile daha fazla bilinir hale gelmesi gerekiyordu. Ama hasan paşa hanı daha çok tanınıyor. Buranın potansiyeli çok iyi kullanılıyor. Turizme faydası çok büyüktür. Bence daha iyi değerlendirilmelidir” düşüncesinde bulunuyor.
