Dr. Aldemir, aöıklamasında, “ ÜnkÜ vÜcudumuzun amiral gemisi olarak tanımlanan beynimiz; dÜşÜnce, duygu, davranış ve hareketleri koordine eden devrelerle dÜzenlenmiş milyarlarca sinir hÜcresinden oluşan bir muamma hala. Sinir sistemimiz tıpkı karmaşık bir otoyol ağı gibi vÜcudumuzu beynimize bağlıyor ve beynimiz gelen her veriyi analiz ediyor. Uzayan yaşam sÜresi ve değişen öevre koşulları nedeniyle beyin ile ilgili hastalıkların da artması onun hakkında daha öok bilgiye ulaşmamızı zorunlu hale getiriyor. Bu kadar muazzam bir organ hakkında yapılan araştırmaların ilerlemesi ve yararları konusunda halkın farkındalığının artırılması iöin dÜzenlenen kÜresel kampanya Beyin Farkındalık Haftası da bu amaca hizmet ediyor. Beyin ve sinirbilim konularına gÖsterilen Önemin bu tÜr farkındalıklar sayesinde artıyor. VÜcudumuzun öeşitli noktalarından beynimize her an milyonlarca sinyal ve ileti gidiyor. Beyin de bu bilgileri nÖronlar aracılığıyla değerlendiriyor, eski bilgilerle karşılaştırıyor, nÖronlar arasında yeni bağlantılar kuruyor' dedi.
Dr. Arzu Aldemir, beyin hakkındaki şehir efsanelerine de ışık tutan şu bilgileri paylaştı.
'Daha bÜyÜk beyne sahip olanlar daha mi zekidir?'
'Yanlış! Sinir hÜcreleri arası bağlantı yoğunluğu, beyin bÜyÜklÜğÜnden daha Önemlidir. rneğin, Albert Einstein-ın beyni, ortalama bir insanın beyninden daha kÜöÜktÜ ancak sahip olduğu yoğun bağlantılar sayesinde ortalamanın Üzerinde bir zekaya sahipti.'
'İnsan beyni, son 20 bin yılda giderek kÜöÜlmÜş mÜ?'
'Doğru! Beynimizin kÜöÜldÜğÜ doğru. Bilim insanları, bunun altında yatan sebepleri şÖyle sıralıyor:
'Hava sıcaklığının artışı ile beraber kÜöÜlen vÜcut hacmi. İnsanların topluluklar halinde yaşamaya başlaması ve sosyal ilişkinin gelişimi ile, öevrelerinden aldıkları yardım sonucunda doğal seleksiyondan korunarak hayatta kalmaları. Hayvanlarda da izlendiği gibi, daha az saldırgan davranışlar yani bir nevi evcilleşme sonucu beyin hacminin kÜöÜlmesi'.'
'Beyin eş zamanlı olarak birden fazla işi yÜrÜtebilir mi?'
'Yanlış! Beyin, dikkat gerektiren birden fazla işi eş zamanlı sÜrdÜremez. Ancak, bir işi yarıda bırakıp diğerine atlayarak ve sonrasında tekrar bir Önceki işe dÖnerek öalışabilir. Ancak ÜstÜn zekalılarda bile, bu tarz bir öalışmanın başarıyı dÜşÜrdÜğÜ izlenmiştir.'
'Yeni bilgiler Öğrenmek, beyinde yeni hÜcreler oluşmasını sağlar mı?'
'Yanlış! ğrenme sÜreci, beyinde yeni sinir hÜcreleri oluşturarak değil, var olan sinir hÜcreler arası bağlantılar gelişmesi ile geröekleşir. Ne kadar tekrar yapılırsa, bağlantılar o denli yoğunlaşır.'
'Anne karnında, bÜtÜn beyin hÜcreleri dişidir mi?'
Dr. Arzu Aldemir:
'Doğru! TÜm insan yavruları, anne karnında henÜz embriyo aşamasında iken bir dişinin beyin hÜcrelerine sahiptir. Gebeliğin 5-6. haftalarında bu hÜcreler, erkeklerde bulunan Y kromozomunun etkisi ile Üretilen testosterona maruz kalarak değişime uğrar ve erkek beyni şekillenmeye başlar. Testosteron etkisi olmadan, tÜm beyinler dişi beyni Özelliklerine sahiptir.'
'Beyin ağrıyı hissetmez mi?'
'Doğru! Bu konu, beynin neresine dokunduğunuza gÖre değişir. Beyni öevreleyen zarlar ve diğer yapılar ağrıyı hissederken beynin kendisine dokunursanız hiöbir şey olmayacak, ağrı algılanmayacaktır.'
'Beyin gelişimi 18 yaşında tamamlanır mı?'
'Yanlış! Beyin gelişimi yetişkin yaşta da devam eder. zellikle beynin Ön bÖlgesinde bulunan ve mantık yÜrÜtme, karar vermeden sorumlu prefrontal korteks insanlarda ortalama 26 yaş civarında gelişimini tamamlayacaktır.'
'Beynin bÜyÜk kısmı yağdır mı?'
'Yanlış! Beynin yÜzde 75-80 kadarı sudan oluşur. Su oranını dışarda bırakırsak, beyindeki yağ oranı yÜzde 60'tır. Bu haliyle beyin, vÜcudun en yağlı organı kabul edilir ancak yağdan öok su iöerir.'
'Beynimizin sadece yÜzde 10 kadarını mı kullanıyoruz?'
'Yanlış! Bu inanış, geömişte bazı araştırmacıların yanlış yorumlarına dayanır. Beynin bÜyÜk kısmı sÜrekli aktif haldedir ve beyinde istirahat halinde bile, Örneğin uykudayken, bu aktivite bÜyÜk oranda sÜrmektedir.'
'Sağ beyin yarısını kullananlar daha Üretken, sol beyin yarısını kullananlar daha mantıklıdır. Doğru mu?'
'Yanlış! Pek öok insan sağ ya da sol beyinli diye ayrılamaz. Ayrıca hem Üretkenlik hem de mantık yÜrÜtme, her iki beyin yarısının beraber öalışması ile mÜmkÜn olabilmektedir. Dolayısıyla pek öok beyin fonksiyonu, beynin tek bir yarısına atfedilemez.'
'Omurilik gelişimi, 4-5 yaş civarında mı tamamlanır?'
'Doğru! Beynimizin aksine, omurilik gelişimi 4-5 yaşta tamamlanır. evresindeki yapılar ve omurga ise gelişmeye devam eder.'
'Memelilerdeki en bÜyÜk beyin, insandadır. Doğru mu?'
'Yanlış! Memelilerde bulunan en bÜyÜk beyin, ortalama 8 bin santimetrekÜplÜk hacmiyle balinalara aittir. te yandan beden bÜyÜklÜğÜne oranla en bÜyÜk beyin, insanda bulunur.'
'İnsanlar beyinde sabit sayıda sinir hÜcresi ile mi doğar?'
'Yanlış! Beynin hafıza, ruh hali ve ÖdÜllendirme ile ilişkili paröası olan hipokampus, yetişkin yaşa kadar yeni sinir hÜcreleri oluşturabilir. te yandan diğer beyin bÖlgelerinde yeni sinir hÜcresi oluşumu izlenmez.'
'Şekerli gıda tÜketimi, dikkatte azalma ve hiperaktiviteye yol aöar mı?'
'Yanlış! Yıllarca aileler tarafından geröek olduğuna inanılarak, öocuklarda kısıtlanmış olan şeker alımının, kontrollÜ bir öalışma ile aslında bÖyle bir etkisinin olmadığı gÖsterildi.'
Beyin, az miktarda da olsa elektriksel aktiviteye sahiptir. Doğru mu?
'Yanlış! Beyin, uyanıkken 25 watt elektrik Üretir ve bu da bir ampÜlÜ yakmaya yetecek kadar öoktur.'