20-21 Ekim tarihlerinde Radisson Blu Otel’de gerçekleştirilen toplantı, yüksek yargı organları, savcılar, hukukçular ve Avrupa Konseyi temsilcilerini bir araya getirdi.
Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcısı Ali İrfan Yılmaz’ın Konuşması
Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcısı Ali İrfan Yılmaz, toplantıda yaptığı konuşmada hukukun üstünlüğü ve yargı kurumları arasındaki ortak anlayışın güçlendirilmesinin önemine vurgu yaptı.
Yılmaz, “Hukukun üstünlüğünün yerleşmesi ve yargı kurumlarımız arasındaki ortak anlayışın pekiştirilmesi bakımından bu toplantı büyük önem arz etmektedir.” dedi.
Anayasa Mahkemesi’nin, ülkenin bölünmez bütünlüğü ve temel hakların korunması noktasında önemli bir görev üstlendiğini belirten Yılmaz, “Anayasamızda da açıkça yer aldığı üzere, ülkemizin ve milletimizin bölünmez bütünlüğünü esas alan, temel hak ve özgürlüklerin güvenlikle birlikte sağlanabildiği çağdaş bir hukuk düzenine katkılarının bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da artarak süreceğine inancımız tamdır.” ifadelerini kullandı.
Yılmaz, konuşmasının sonunda teşekkürlerini ileterek, “Bu vesileyle programın hazırlanmasında emeği geçen Anayasa Mahkememizin değerli üyelerine, genel sekreterimiz ve tüm personeline, ayrıca Avrupa Konseyi’nin kıymetli temsilcilerine ve ev sahipliğinden dolayı Diyarbakır Valiliğimize teşekkür ediyorum. Toplantımızın ülkemize ve yargı camiamıza hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.” dedi.
Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi Başkanı Kenan Şenlik’in Konuşması
Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi Başkanı Kenan Şenlik, yaptığı konuşmada Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) taraf olma sürecine ve bireysel başvuru hakkının gelişimine değindi.
Şenlik, “Bilindiği üzere ülkemiz Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni 1950 yılında imzalamış, sözleşme Mayıs 1954 tarihinden itibaren Türkiye açısından yürürlüğe girmiştir. Ocak 1987 tarihinde ise sözleşmeden ve ek protokollerden doğan hak ve özgürlüklerin ihlali durumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) bireysel başvuru hakkı tanınmıştır.” dedi.
Ayrıca Türkiye’nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ek 11 No’lu Protokol’ü 1994 yılında imzaladığını hatırlatan Şenlik, “Bu protokolün 1989 yılında yürürlüğe girmesiyle birlikte, sözleşmenin 46. maddesine göre Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bağlayıcı hale gelmiştir.” ifadelerini kullandı.
Şenlik, Türkiye’nin 1987 yılında bireysel başvuruyu kabul etmesinden 2010 yılına kadar geçen sürede AİHM tarafından Türkiye aleyhine yapılan başvurulara ilişkin istatistikleri de paylaştı:
“Bu dönemde Türkiye aleyhine yapılan 2.573 bireysel başvurudan 2.254’ünde ihlal kararı verilmiştir. Dikkat edilecek olursa, ihlal oranı yaklaşık yüzde 87’dir.”
Bu yüksek oran nedeniyle Türkiye’nin iç hukukta çözüm arayışına girdiğini belirten Şenlik, “Mayıs 2010 tarihinde yapılan anayasa referandumu sonucu Anayasamızın 148. maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu getirilmiştir.” sözleriyle konuşmasını tamamladı.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Çelenk, konuşmasında ülkenin zor dönemlerinde fedakârca görev yapan yargı mensuplarına ve meslek büyüklerine teşekkür ederek, programın önemine vurgu yaptı.
Çelenk, “Ülkemizin zor zamanlarında sorumluluk alarak, adeta emeğini ve gövdesini ortaya koyan, mesleğine gönül vermiş büyüklerimizi kadim medeniyetler şehri Diyarbakır’da ağırlamaktan onur ve mutluluk duyuyoruz.” dedi.
Başsavcı Çelenk, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Programın hayırlara vesile olmasını, başarılı bir şekilde geçmesini diliyorum. Tüm katılımcılara en kalbi selam ve saygılarımı sunuyorum. Teşekkür ediyorum.”
Diyarbakır Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanı Erhan Çavuşoğlu’nun Konuşması
Diyarbakır Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanı Erhan Çavuşoğlu, toplantının açılışında yaptığı konuşmada bireysel başvuru kurumunun hukuk sistemindeki önemine dikkat çekti.
Çavuşoğlu, “Hukuk sistemimizin en temel güvencelerinden biri olan bireysel başvuru kurumunun, adli ve idari yargı üzerindeki etkilerini ele almak üzere bir aradayız.” dedi.
Toplantının, uygulamada karşılaşılan sorunların çözümüne katkı sağlamasını dileyen Çavuşoğlu, “Bu vesileyle Diyarbakır’a gelen tüm misafirlerimize en içten selam ve saygılarımı sunuyorum.” ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.
Toplantının açılış bölümünde, Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya bir konuşma yaparken, programın basına açık olan kısmında şu isimler yer aldı:
* Ali İrfan Yılmaz – Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcısı
* Kenan Şenlik – Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi Başkanı
* Erhan Çavuşoğlu – Diyarbakır Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanı
* Mustafa Çelenk – Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcısı
* William Massolin – Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi Başkanı
* Lilja Grétarsdóttir – Avrupa Konseyi İnsan Hakları, Adalet ve Hukuki İşbirliği Standartlarının Uygulanması Dairesi Başkanı
* Muhsin Şentürk – Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı
* Ömer Kerkez – Yargıtay Başkanı
* Kadir Özkaya – Anayasa Mahkemesi Başkanı
Toplantının amacı, bireysel başvuru kapsamında verilen ihlâl kararlarının etkili bir biçimde uygulanması ve yargı mercileri arasında koordinasyonun güçlendirilmesi olarak belirtildi.
Diyarbakır’da iki gün sürecek programda, yüksek yargı temsilcileri ile hukukçular arasında insan hakları, adil yargılanma, mahkeme kararlarının uygulanması ve uluslararası standartlarla uyum konuları ele alınacak.
İki gün sürecek toplantı, hem Türkiye’de bireysel başvuru mekanizmasının güçlendirilmesi hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi standartlarının iç hukuka daha etkin şekilde yansıtılması açısından büyük önem taşıyor.
